صفحه نخست
ارتباط با ما
درباره ما
سامانه SMS
تبليغات
ایمیل
شماره حساب
نقشه سایت
توييتر
فيس بوك
English
سه شنبه 7 مرداد 1393
کلمه کاربری رمز عبور
مایلم هم اکنون عضو شوم رمز عبور را فراموش کرده ام
تعداد نمایش:1551
امتیاز: 1 2 3 4 5 6

احمد اخوت

بروزرسانی : دوشنبه 12 اسفند 1387
کتابهای منتشر شده و مرتبط با تاجیکستان

اکبری، زهرا – ثابتی، فاطمه
«خلاصة گزیدة مقالات آسیای مرکزی، قفقاز و روسیه»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش3 (1372)، 301-328.
مقالة فوق، گزیدة مقالات هفته‌نامه‌ها و فصلنامه‌ها به زبان فارسی و انگلیسی در بارة آسیای مرکزی و قفقاز است که در نشریّات ایرانی و خارجی، به چاپ رسیده است. هر یک از این مآخذ معرفی شده در این مجموعه، دارای چکیده‌ای توصیفی است.

حسنی، عطاءالله
«کتابشناسی خانات و جمهوری‌های آسیای میانه و قفقاز».
: تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگی بین‌المللی، 1371 – 181 ص
کتاب حاضر مشخصات چاپی نزدیک به دو هزار و چهارصد عنوان کتاب و مقاله به زبانهای اروپایی را به محققان و پژوهشگران عرضه می‌نماید و به لحاظ پرداختن به منطقه‌ای بکر و فقیر از لحاظ منابع تحقیقی، اهمیتی دوچندان یافته است.

«خلاصة گزیدة مقالات آسیای مرکزی و قفقاز و روسیه»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش5 (1373)، 281-328، و ش7، 233-272.
مقاله اختصاص دارد به معرفی مقالات مربوط به آسیای مرکزی که در نشریات ایران و خارج در زمینه‌های سیاسی، تاریخی، جغرافی، فرهنگی، اقتصادی و مذهبی، منتشر شده است.

«سیمای ماوراءالنهر در مطبوعات ایران»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 78-79.
این نوشته اختصاص دارد به معرفی 91 مقاله که در سال 1372 در مطبوعات جمهوری اسلامی ایران در بارة سیمای ماوراءالنهر به چاپ رسیده است. قدیمی‌ترین مقالة این مجموعه مربوط به سال 1351 می‌باشد.

طهمورث کرمانی، ناهید
«نمایه»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش2 (1372)، 245-259.
مطلب حاضر، نمایة مقالات نشریات ادواری در کتابخانه و مرکز اسناد دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در خصوص جمهوری‌های تازه استقلال یافته و به زبان فارسی و انگلیسی است.

«کتابنامة فارسی»
: سیمرغ، ش3/4 (4-1373)، 371-389.
مقاله، شامل کتابشناسی متون و تحقیقات ادبی، تئوری ادبیات و نقد ادبی و فولکلور است که توسط نویسندگان و ادیبان تاجیک تدوین شده است.

گروه مؤلفان و مترجمان
کتابشناسی خاور شناسان کشورهای مشترک‌المنافع و قفقاز
با مقدمة عنایت‌الله رضا
: تهران، الهدی، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372.- 278ص.
کتاب حاضر، فهرستی از مشخصاتِ آثار محققان ایران‌شناس آسیای میانه و قفقاز است.

نقوی، نقیب
مقاله‌نامة خراسان
: مشهد، آستان قدس رضوی، 1372.- 539ص.
مجموعة حاضر، حاوی 4038 مقاله در زمینة تاریخ، جغرافیا، علوم اجتماعی، زبان و ادبیات و گویش
از نویسندگان و پژوهشگران داخلی و خارجی در بارة خراسان بزرگ و خراسان می‌باشد.
شهرهای اشروسنه، اندخوی، بامیان، بخارا، بلخ، خجند، سُغد، سمرقند، غزنین، فرغانه، قندهار، کابل، مرو و … که در مورد آنها مطالبی در این کتاب گردآوری شده است.

ورهرام، غلامرضا، 1311-
کتابشناسی آسیای مرکزی در دوران اسلامی
: تهران، آستان قدس رضوی، 1371. - 298ص.
کتابشناسی حاضر، در برگیرندة تحقیقات متعدد در موضوعهای مختلف علمی بویژه در دوران اسلامی به زبان روسی و زبانهای اروپایی است.

«ویژه‌نامة تاجیکستان»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 78-79.
این شمارة نشریة فوق، اختصاص دارد به تاجیکستان، که در آن مقالاتی راجع به زبان، ادبیات، هنر، تاریخ، سیاست و … چاپ شده است و همچنین ارائة فهرستی از منابع مربوط به تاجیکستان، از دیگر ویژگیهای این نشریه است.

همایونفرد، محمدصادق، 1323-
کتابشناسی رودکی (ترجمه و تدوین)
: تهران، مرکز اسناد و مدارک علمی، 1365.- د، 253 ص.
کتابشناسی حاضر، به زبان فارسی و به مناسبت هزار و صدمین زادروز رودکی است و شامل منابع و تحقیقاتی است که در ایران و جمهوریهای آسیایة میانه انجام گرفته است. همچنین کلیة آثار و کارهای پژوهشی که به هر یک از زبانهای جمهوری آسیای مرکزی می‌باشد در بخشی مجزّا جمع‌آوری و به صورت الفبایی تنظیم شده است

 

افشار، ایرج، 1304-
«صحافی سنّتی در ماوراءالنهر»
: فرهنگ ایران‌زمین، س 25 (1361)، 406-409.

امین‌زاده، محسن
«مطبوعات ایران در تاجیکستان»
: کیان، س2، ش8 (1371)، 47.
در مورد برگزاری نمایشگاه مطبوعات فارسی زبان ایران در تاجیکستان (در برگیرندة 440 عنوان)، در زمینه‌های گوناگون.

«بازار مشترک کتابهای فارسی»
: سروش، س16، ش 721 (1371)، 4.
در خصوص طرحی از طرف انتشارات سروش جهت تشکیل بازار مشترک کتاب از سه کشور ایران، افغانستان و تاجیکستان.

تره‌کی، قدیر
«کتابخانة بخارا را ابن‌سینا آتش نزده»
: آریانا، س2، ش1 (؟)، 15-18.

حبیبی آزاد، ناهید
«آثار فرهنگی و ادبی ایران در کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی آسیای مرکزی و قفقاز»
: مشکوة، ش 56/57 (1376)، 220-273.
در این مقاله به معرفی و شرح نسخه‌های خطی به زبان فارسی در کتابخانه‌های آسیای مرکزی،
من ‌جمله تاجیکستان پرداخته شده است.
رحیم‌اف، عبدالرحیم
«وضعیت کتابداری در تاجیکستان و راههای بهبود آن»
ترجمة محسن شجاعی
: فصلنامة کتاب، س1، ش 2-4 (1369)، 178-199.
بررسی آماری و تحلیلی کتابخانه‌ها و شبکه‌های اطلاع‌رسانی در جمهوری تاجیکستان.

سلیمان، سفرعلی، 1949-
«فعالیتهای علما و پژوهش کتابداران تاجیکستان»
: فصلنامة کتاب، س2، ش 1/4 (1370)، 224-228.

سلیمان، صفرعلی، 1949-
«هر پاره سنگ ایران، جهان هستی‌هاست»
ترجمة محسن شجاعی
: ادبستان، ش29 (1371)، 36-37.
گفتگوی یکی از استادان دانشگاه تاجیکستان پیرامون کنفرانس بین‌المللی کتاب و احیای تمدن شرق، سنّت کتابداری در تاجیکستان و ایران، موضوع مقاله است.

شهیدی، جعفر، 1297-
«کتاب‌سوزی خوارزم»
: جشن‌نامة پروین گنابادی، زیر نظر محسن ابوالقاسمی، تهران، طوس، (1354)، 238-245.
بحث در بارة واقعة منقول از ابوریحان بیرونی موسوم به کتاب‌سوزی خوارزم، موضوع مقاله است.

علیمردان، امریزدان
«گنجینة نسخ خطی آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان»
: ایران‌شناخت، ش6 (1376)، 88-99.
فهرست نسخه‌های خطی فارسی انستیتو آثار خطی تاجیکستان
زیر نظر علی موجانی، امریزدان علیمردان
: تهران، وزارت امور خارجه 1376.- 2ج.

«قرآنهای خطی و کتابهای دینی کتابخانة سلطنتی ایران»
: نامة آستان قدس، س10، ش37 (1353)، 86-90.
کتابخانه‌های ایران در ادوار تاریخی، کتابخانة بخارا در دورة سامانیان و … از موضوعات مقاله است.

«گزیده‌ای از کتابهای فارسی – تاجیکی»
: کیهان فرهنگی، س10 (1372)، 80-82.
معرفی 61 کتاب به زبان فارسی تاجیکی در تاجیکستان در موضوعهای مختلف، من‌جمله ادبیات و زبان.

ماهان، فرّخ
«ایران فراموش شده، ایران فراموشکار»
: دانشمند، س28، ش6 (1369)، 18-24.
در خصوص شرکت چند تن از اعضای هیئت علمی کتابخانة ملی ایران در سمینار «نقش کتاب در احیای تمدن شرق» در دوشنبه و ایراد مطالبی در زمینة نقش کتاب در بنیانگذاری فرهنگهای قدیم و جدید ایران.

«مطبوعات ایران و تاجیکستان»
: کیان، س2، ش 8 (1371)، 47.

یزدی مطلق (فاضل)، محمود

«کتاب و کتابخانه در آسیای میانه»
: وقف میراث جاویدان، س1، ش1 (1372)، 48-52.
بررسی مسائل مربوط به کتاب و کتابخانه و رخدادهای علمی و فرهنگی در حوزة کتاب و کتابخانه در آسیای میانه و در دوره‌های گوناگون تاریخی و توصیف کتابخانه‌های مهم سه جمهوری تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان

 

اسدیان، محمّد
«در بارة سفرنامة تحف اهل بخارا»
: نشریة ادبیات دانشگاه تربیت معلم، س1، ش4 (1375)، 167-189
نقد و بررسی کتاب فوق، موضوع مقاله است.

امیرپور، منوچهر
«تاریخ ادبیات ایران …»
: راهنمای کتاب، س19، ش4/6 (1355)، 380-384.
نقد و بررسی کتاب تاریخ ادبیات ایران… تألیف یان ریپکا.

«انتشار اشعار عرفانی امام خمینی در تاجیکستان»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 100
مقالة کوتاهی است از انتشار کتاب «محرم راز» در تاجیکستان. این کتاب به زبان فارسی و تاجیکی است.

بدیعی، نادره
«تاجیکستان بهای آزادی، تألیف شادمان یوسف …»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش5 (1373)، 259-263.
نقد و بررسی کتاب فوق، پیرامون شناساندن حقیقت فاجعة تاجیکستان به دوستان و دشمنان …

«بررسی شش متن سغدی»
: سیمرغ، س1، ش 7/9 (1369)، 86
نقد و بررسی کتاب فوق که به زبان انگلیسی است.
«پیام نیکان»
: کیهان فرهنگی، ش135 (1376)، 57
نقد و بررسی کتاب فوق، تألیف شاعرة معاصر تاجیک، خانم فرزانه خجندی.

تکمیل همایون، ناصر، 1315-
«خراسان و ماوراءالنهر»
: گلچرخ، س1، ش4 (1371)، 60-65.
مقالة فوق، نقد روشنگرانة دکتر تکمیل همایون بر کتاب فوق است که تألیف استاد مشهور آکادمی شوروی الکساندر بلنیتسکی می‌باشد.

«دو کتاب در دست انتشار»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 100.
نقد و بررسی کوتاهی است از انتشار گزیدة اشعار گلرخسار صفی‌آوا و کتاب «در قلمرو تاجیکان»، تألیف میرزا شکورزاده.

رحمانی، روشن، 1954-
«تاجیکان ایرانی نژادند»
: سیمرغ، ش12/13 (1372)، 210-212.
نقد و بررسی کتاب «تاجیکان»، تألیف باباجان غفوراف، یکی از دانشمندان برجستة معاصر تاجیک.

«زبان تاجیکی ماوراءالنهر»
: مرجع‌شناسی و روش تحقیق در ادبیات فارسی، غلامرضا ستوده، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها، (1371)، 251-252.
نقد و بررسی کتاب فوق، تألیف دکتر روان فرهادی، چاپ کابل 1360.

زریاب خویی، عباس، 1297-1373
«قندیّه (در بیان مزارات سمرقند)»
: سخن، س6، ش8 (1334)، 750
نقد و بررسی کتاب فوق، تألیف ملاّ عبدالحکیم تاچر به کوشش ایرج افشار

ستوده، منوچهر، 1292-
«باستان‌شناسی در آسیای مرکزی … »
: نشر دانش، س15، ش1/2 (1373)، 22-26.
نقد و بررسی کتاب فوق تألیف گرگوار فرامکین.

سجّادپور، محمّدکاظم
«شعر معاصر تاجیکی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش3 (1372)، 290-292
نقد و بررسی کتاب فوق به کوشش شهربانو تاجبخش در امریکا در سال 1992.

سلیمانی، قهرمان
«فرصتی برای اندیشیدن»
: ایران‌شناخت، ش3 (1375)، 321-331.
نقد و بررسی کتاب خراسان است اینجا، نوشتة محمدجان شکوری.

شکورزاده، میرزا، 1949-
«تاجیکان در قلمرو آریانا»
: کتاب پاژ، ش11/12 (1372)، 117-128
نقد و بررسی کتاب فوق، گردآوری میرزا شکورزاده، نویسندة معاصر تاجیک.

عبدالله، فاتح – شکورزاده، میرزا
«معرفی و نقد کتاب «چشم‌انداز شعر امروز تاجیکستان»
تألیف علی‌اصغر شعردوست
: ایران‌شناخت، ش6 (1376)، 310-
عشیق کابلی، محمداکبر
«تاریخ حزن‌الملل بخارا»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش2 (1372)، 221-224.
نقد و بررسی کتاب فوق، تألیف امیر سید عالم‌خان که در سال 1370 از طرف اتّحادیة نویسندگان افغانستان آزاد به چاپ رسیده است.

مدیر شانه‌چی، محسن
«تاریخ حزن‌الملل یا خاطرات امیر بخارا»
: کتاب پاژ، ش11/12 (1372)، 78-85
نقد و بررسی کتاب فوق که به تصحیح پژوهشگر دانشور محمداکبر عشیق کابلی در پاکستان منتشر شده است.

ملکی، قاسم
«تاریخ آسیای مرکزی در دوران اسلامی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش5 (1373)، 255-259.
نقد و بررسی کتاب فوق، تألیف غلامرضا ورهرام در سال 1373 در مشهد.

ورهرام، غلامرضا، 1311-
«تاریخ بخارا و تاریخ سمرقند»
: منابع تاریخ ایران در دوران اسلامی، تهران، امیرکبیر (1371)، 35
معرفی کتاب فوق، تألیف ابوعبدالله بخاری غنجار و حاوی مطالبی در بارة سلالة سامانی است.

ورهرام، غلامرضا، 1311-
«الکافی، تاریخ ترکستان و تاریخ ختا»
: منابع تاریخ ایران در دوران اسلامی، تهران، امیرکبیر (1371)، 32-33.
معرفی کتاب فوق، تألیف مجدالدّین محمدبن عدنان.

ورهرام، غلامرضا، 1311-
منابع تاریخ ایران در دوران اسلامی
: تهران، امیرکبیر (1371)، 32
معرفی کتاب «تاریخ ولایت خراسان» تألیف ابوالحسن علی سلامی.

ورهرام، غلامرضا، 1311-
«یتیمة الدّهر فی محاسن اهل العصر»
: منابع تاریخ ایران در دوران اسلامی، تهران، امیرکبیر (1371)، 31.
معرفی کتاب فوق، تألیف عبدالملک‌ بن محمّد ثعالبی در مورد حضور شاعران در دربار سامانی.

یارشاطر، احسان، 1299-
«دستور زبان سغدی و مانوی»
: سخن، س5، ش8 (1333)، 646-647
نقد و بررسی کتاب فوق، تألیف ایلیا گرشویچ، چاپ 1954، آکسفورد

 

«پیوند (ماهنامة فارسی تاجیکستان)»
: نشر دانش، س11، ش4 (1370)، 60-61.
این مقاله اختصاص دارد به معرفی مطالب نشریة پیوند [شمارة 2 (1369)] که به خط فارسی در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان چاپ می‌شود.

«تاجیکستان و بحران مطبوعات»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1369)، 101
گزارشی است از وضعیت و توقّف روزنامه‌های تاجیکستان به دلیل بحران اقتصادی در این جمهوری.

شکوری، محمّدجان، 1926-
«سلام و پیام بی‌نهایت»
: آینده، س19، ش1/3 (1372)، 9-10.
مقالة حاضر پیام آقای شکوراف، عضو فرهنگستان علوم تاجیکستان و استاد زبان فارسی در خصوص ارسال مجلة آینده به تاجیکستان و سایر نشریاتی که به این جمهوری ارسال می‌گردد.

علوی مقدّم، مهیار، 1344-
«سلامی به پارسی‌گویان آسیای میانه»
: خاوران، س2، ش1 (137 )، 69-70
نقد و بررسی نشریة «آشنا» که برای پارسی‌گویان آسیای میانه و با هدف پیوند دادن دگربارة فرهنگ و ادبیات مردمان این پهنة گسترده با مردم ایران‌زمین، انتشار یافته است.

کوهستانی‌نژاد، مسعود
«رسانه‌های جمعی در آسیای میانه و قفقاز»
: رسانه، س3، ش2 (1371)، 60-61.
مقالة حاضر، به رسانه‌های جمعی تاجیکستان و نخستین روزنامة تاجیک زبان که در مارس 1925 با نام «عید تاجیک» منتشر شد، اشاره کرده، سپس به تیراژ روزنامه‌ها و مجلات منتشر شده در سالهای مختلف در تاجیکستان می‌پردازد.

«نشریة پیوند»
: سیمرغ، ش12/13 (1372)، 241-242.
مقاله اختصاص دارد به معرفی نشریة فرهنگی پیوند که از سال 1991 هر ماه یکبار به زبان و خطّ فارسی در شهر دوشنبه منتشر می‌شود

 

تاریخ قطب شاهی
تألیف خورشاه بن قبادالحسینی. زمان تألیف، 970 ه.ق.
395 ورق در 32 سطر. تاریخ مفصّل عالم. این نسخه با شمارة 3306 در کتابخانة ملّی تبریز نگهداری می‌شود.

تاریخ مملکت ایران و سلطنت سلسلة جلیّة قاجاریه
مارخام نایب وزارت امور خارجة انگلیس؛
مترجم: رحیم بن حکیم‌الممالک. جمادی‌الاوّل 1301 ق.
این نسخه با شمارة 202/ف در کتابخانة ملّی نگهداری می‌شود.
موضوع: حکومت قاجاریه و جغرافیای مفصّل نواحی قفقاز

ترجمة طرح جنرال خوولیف
زمان ترجمه، قرن سیزدهم ه.ق.
این نسخه با شمارة 2205/ف در کتابخانة ملی ایران می‌باشد. ژنرال خوولیف که فرماندة روسی بخارا بوده، در این رساله وضع اجتماعی- اقتصادی و روابط اقوام با هم را در ترکستان بیان می‌کند.

ترجمة سفرنامة دکتر هانری لانسول انگلیسی
ترجمة رحیم. تاریخ تألیف 1882م.
این نسخه با شمارة 140/ف در کتابخانة ملی ایران نگهداری می‌شود.
در این کتاب، ما با اطلاعات جالب توجهی در بارة جغرافیا و مردم ممالک ترکستان من‌جمله بخارا، خیوق و … آشنا می‌شویم.

دستورالعلاج، از سلطانعلی طبیب گنابادی خراسانی، 119 برگ
این نسخه با شمارة 2639/ف در کتابخانة ملی ایران نگهداری می‌شود.
نویسندة کتاب، از اطبّاء دربار ابومنصور کوچکولچی، خان سمرقند بوده و شغل طبابت داشته و این کتاب را در پزشکی برای علاج او می‌نویسد.
سفارت خوارزم
: تهران [تاریخ و شماره ذکر نشده]. نسخه متعلق به کتابخانة سلطنتی بوده [نسخه‌ها179:10]
این کتاب، گزارش دیدنیهای سفر رضاقلی‌خان هدایت از شهرهای خیوه، خوارزم و … است.

سفرنامة بخارا
: تهران، 27 شوال 1235. این نسخه متعلق به کتابخانة دکتر مفتاح است.
شنیدنیهایی است از شهرهای کاشغر، فرغانه، سمرقند، بخارا، بلخ و …

سفرنامة بخارا
: تهران، 98ص.
این نسخه با شمارة 2860 در کتابخانة مجلس نگهداری می‌شود.
از ناشناس، گویا ایلچی دربار فتحعلی شاه بوده و به همراه فرستادة امیر بخارا از تهران رهسپار بخارا گردیده و گزارش منزل به منزل راه خود را در این دفتر گرد آورده است.

سفرنامة خیوق
از مستر ماگامان؛ مترجم: محمدعارف ارزرومی معروف به اسپناقچی، تألیف قرن سیزدهم ه.ق.، 407 برگ.
این نسخه با شمارة 1753/ف در کتابخانة ملی نگهداری می‌شود.
ج 1 و 2 این نسخه با شماره‌های 1770/ف و 1661ف در کتابخانة ملی ایران نگهداری می‌شود.

شرح آسیای مرکزی
از کستنکو کاپی‌تن (کاپیتان) آناماژر 1295 ه.ق.
این نسخه با شمارة 1139/ف در کتابخانة ملی ایران نگهداری می‌شود.
شرح جغرافیای طبیعی و تاریخی شهرها و طوایف در ممالک آسیای مرکزی در 9 باب.

صنایع‌البدایع، تاریخ تألیف 146/924
این نسخه با شمارة 4858 در کتابخانة مرکزی دانشگاه تهران نگهداری می‌شود. این نسخه دیوان سیفی بخاری در 1320 بیت و در اشارات به هنرها و پیشه‌ها و کارها می‌باشد.
درد دندان عاشق، درودگر، سالوفروش، شطرنج‌باز، امامزاده، ماهی‌پز، تنورگر، حمّامی، نانوا، کبابی، کفش‌دوز، زعفران‌فروش، دهقان و …

مکاتبات راجع به امور آسیای مرکزی
حاجی محمدرضا متخلّص به صفا و ملقّب به سلطان ‌الکتاب لشکرنویس. اواخر قرن سیزدهم ه.ق.
با شمارة 293/ف در کتابخانة ملی ایران نگهداری می‌شود و موضوعات سیاسی آسیای مرکزی با ذکر تاریخ را در بر می‌گیرد.

منتخب‌التواریخ
شیندلر سرتیپ 1314 ه.ق.
این نسخه با شمارة 581/ف در کتابخانة ملی نگهداری می‌شود.
موضوع این نسخه تاریخ دول آسیا، از جمله شهرهای بخارا، خیوه و … است

 

«آب اگر صد پاره گردد»
: کلک، ش29 (1371)، 131-132.
معرفی و هدف اساسی انجمن «پیوند» در تاجیکستان و گردهمایی تاجیکان جهان در شهریور 1371 در شهر دوشنبه.

ابهری، بیژن
«ایران و تاجیکستان»
: سالنامة گل‌آقا (1372)، 106-110
در خصوص نامه‌های تشکرآمیز چند تن از تاجیکان در بارة هفته‌نامة گل‌آقا.

«احیای سنّت شاهنامه‌خوانی در تاجیکستان»
: ادبستان، س1، ش10 (1369)، 55.
مصاحبه‌ای است با محی‌الدین محمود‌اف، معاون اوّل بنیاد فرهنگ تاجیکستان، پیرامون فعالیتهای فرهنگی و هنری تاجیکستان و خواستار تبادل فرهنگی با ایران.

«اعطای نشان دولتی تاجیکستان به دکتر علی‌اصغر شعردوست»
: گلچرخ، ش15 (1375)، 23.

«پخش برنامه‌های دهة فجر از رادیو و تلویزیون تاجیکستان»
: هفته‌نامة صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، ش30 (1373)، 3.
گزارشی از بازدید یک هیئت سه‌نفرة تاجیک از رادیو و تلویزیون ایران و خواستار تبادل فرهنگی.

«پیام مدیر بنیاد فرهنگ تاجیکستان»
: کلک، ش21 (1370)، 41.
پیام خانم گلرخسار به مدیر مجلة کلک مبنی بر تشکر از ارسال مجله و خواستار تبادل فرهنگی بین ایران و تاجیکستان.

تورسان‌زاد، اکبر، 1939-
«مکتوب سرگشاده به روشنفکران ایرانی»
: کلک، ش21 (1370)، 42-49.
این نویسندة برجستة تاجیک، در این نامه خواستار تبادل فرهنگی میان دو کشور ایران و تاجیکستان شد.

تورسان‌زاد، اکبر، 1939-
«چو هم‌پشت باشیم و هم یک‌زبان»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش2 (1372)، 17-36.
نامة رئیس بنیاد علم و عضو فرهنگستان علوم تاجیکستان، در ارتباط با وضع بحرانی تاجیکستان و نیاز روشنفکران پارسی‌گوی در آسیای مرکزی.

تورسان‌زاد، اکبر 1939-
«چه تدبیری ای مسلمانان که ما خویش را نمی‌دانیم»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش1 (1371)، 159-169.
نامة رئیس بخش خاورشناسی فرهنگستان علوم تاجیکستان به روشنفکران ایرانی مبنی بر چاره‌ای جهت پیشگیری از نتیجة شرایط نامساعد اجتماعی و فرهنگی در تاجیکستان.

«جشن سالگرد استقلال تاجیکستان و سمپوزیوم سهم ایرانیان در رشد تمدن بشر …»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش2 (1371)، 342-346.
گزارشی از جشن فوق در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان.

«جشنوارة کتاب کودک»
: آدینه، ش50/51 (1369)، 7.
گزارشی از دومین سمینار کتاب کودک و نوجوانان و شرکت نمایندگان کشورهای چک‌اسلواکی – شوروی و تاجیکستان به همراه شاعر معروف تاجیک خانم گلرخسار و سبزعلی شریف، سردبیر مجلة «چشمه» ویژة کودکان تاجیک.

حسین‌نیا، محسن
نقش فرهنگ در روابط ایران و تاجیکستان
: تهران، دانشگاه تهران، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی (6-1375)، 184 ص. پایان‌نامة (کارشناسی ارشد).
نقش روابط فرهنگی در اقتصاد – تاریخ و ادبیات ایران با تاجیکستان، موضوع پایان‌نامه است.

«درجستجوی هویت گمشده»
: پژوهشگران، ش1 (1371)، 10-11.
گفتگو با وزیر معارف تاجیکستان دکتر وزیروف. او ضمن سفر به ایران در بارة مفاد تفاهم‌نامة وزارت معارف و آموزش عالی ایران و وزارت معارف تاجیکستان به گفتگو با مقامات ایران نشست.

رزمجو، حسین
«چون گل صدبرگ ما را بویکی است»
: آشنا، س2، ش12 (1372)، 15-21.
سخنرانی دکتر رزمجو در تالار وحدت دوشنبه پیرامون گوشه‌ای از تاریخ کهن تاجیکستان و خواستار تبادل فرهنگی (1992).

«ریزش دیوار فاصله‌ها»
: سیمرغ، ش12/13 (1372)، 250-251.
تحلیلی پیرامون پیوند ایران و تاجیکستان، به دنبال چاپ نشریة «پیوند» در شهر دوشنبه.
زرّین‌کوب، عبدالحسین، 1301 – 1378
«اندیشه‌هایی در باب همکاریهای ایران و آسیای میانه با مروری بر سوابق آن»
: پژوهشگران، ش3 (1371)، 9-12.
سخنرانی زنده‌یاد زرّین‌کوب در خصوص همکاریهای ایران و آسیای میانه، با مروری بر سوابق آن.

طباطبایی، میراحمد
«نکاتی پیرامون پیوند فرهنگی ایران و تاجیکستان»
: ادبستان، ش36 (1371)، 71.
در خصوص امضای قرارداد بین صدا و سیمای کشور تاجیکستان و ایران در جهت تبادل فرهنگی.

عسکری راد، حسن
«تقدیم به کنگرة جهانی تاجیکان»
: کلک، ش31 (1371)، 56-57.
پیام آقای حسن عسکری راد، رایزن فرهنگی سفارت ایران به مناسبت سومین سال استقلال کشور تاجیکستان و اولین سال گردهمایی تاجیکان.

«گزارش برگزاری نمایشگاه کتاب و اسناد …»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش1 (1371)، 311.
گزارشی از نمایشگاه کتاب و اسناد دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه به مناسبت چهاردهمین سال پیروزی انقلاب اسلامی ایران در دوشنبه.

متینی، جلال
«پیام دوستی و تبریک به خواهران و برادران تاجیک»
: ایرانشناسی، س1 (1368)، 631-636.

معدلت، وفا
زمینة همکاری جمهوری اسلامی ایران با 3 جمهوری ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان
: تهران، دانشگاه تهران، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، 1372- 295ص. نقشه- نمودار. پایان‌نامه (کارشناسی ارشد).
همکاری ایران در زمینه‌های جغرافیا، تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و …

«ملاقات آقای محمود بروجردی مشاور وزیر امور خارجه با رئیس شورای عالی تاجیکستان»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش3 (1372)، 298-299.

موسوی، رسول
«دیدار ایرانشناسان کشورهای مشترک‌المنافع از دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش4 (1373)، 405-409.
گزارشی از بازدید ایرانشناسان از نمایشگاه اسناد قدیمی وزارت امور خارجة ایران و سخنرانی‌هایی در بارة میراث‌های مشترک بین‌ ایران و کشور‌های مشترک‌المنافع.

«نامة یک ایران‌شناس از تاجیکستان»
: آینده، س5، ش7/9 (1358)، 672-677.
نامة آلبرخرومف به زنده‌یاد محمدعلی جمالزاده، نویسندة معاصر ایران.

«نخستین گام فرهنگی کشورهای آسیای میانه»
: کیان، س2، ش10 (1371)، 40-41.
در خصوص نخستین کنگرة بین‌المللی همکاریهای علمی و فرهنگی کشورهای آسیای میانه در آبان 1371 در تهران.

«هدیة ایران به نو‌آموزان تاجیک»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 100.
گزارش کوتاهی است از ارسال 200 هزار جلد کتاب فارسی سال اول ابتدایی که توسط استادان تاجیک در ایران تهیه شده است، به تاجیکستان. این کتاب «الفبا» نام دارد

 

«آکادمی علوم تاجیکستان»
: نامة فرهنگستان علوم، ش1 (1373)، 104-106.
فعالیتهای آکادمی علوم تاجیکستان، موضوع مقالة حاضر است.

اکبریان، مهراب
«موقعیت فرهنگی تاجیکستان»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 54-56.
مقاله حاوی معرفی و شرح فعالیتهای مراکز فرهنگی و هنری تاجیکستان است. پایان مقاله، گزارشی از کنگرة تاجیکان و فارسی‌زبانان جهان در شهریور 1372 در دوشنبه است.

«ایرانشناسان تاجیکستان»
: پیام نوین، س7، ش5 (1344)، 5-6.
مقاله، معرفی و شناخت و فعالیتهای علمی و تحقیقی شعبة خاورشناسی و آثار خطّی فرهنگستان علوم تاجیکستان است. همچنین اشتغال دانشمندان و ادیبان معروفی که در این فرهنگستان اشتغال داشته و دارند.

بیرنگ کوهدامنی، محمدعاقل، 1330-
«انجمن فرهنگی افغانستانی‌ها در شهر دوشنبه»
: کیهان فرهنگی، س10، ش8 (1372)، 86.
مقاله اختصاص دارد به تأسیس و فعالیتهای فرهنگی انجمن افغانستانی‌ها در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان.
«پروژة مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش1 (1371)، 261-264.
تشکیل مرکز مطالعات آسیای مرکزی وابسته به دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجة ایران در مورد تدوین کتابهای آماری و تحلیلی هر یک از جمهوری‌های آسیای مرکزی.

«تأسیس بنیاد بین‌المللی عینی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش3 (1371)، 420.
فعالیتهای بنیاد بین‌المللی عینی که به یاد نویسندة بزرگ تاجیک صدرالدین عینی و در جهت حفظ منابع خطّی به زبان فارسی و دیگر آثار اسلامی تأسیس شده است، موضوع مقاله می‌باشد. ریاست این بنیاد را، کمال عینی فرزند صدرالدین عینی به عهده دارد.

«توجه مردم تاجیکستان به خط و زبان فارسی»
: مناطق آزاد، س3، ش31 (1372)، 51.
موضوع مقاله، فعالیت نمایشگاه و فروشگاه انتشارات بین‌المللی الهدی در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان است.

تورسان‌زاد، اکبر، 1939-
«تأسیس سازمانهای سه‌گانة علمی و فرهنگی کشورهای فارسی‌زبان»
: ایران‌شناخت، ش7 (1376)، 274-293.

صالح‌اف، حاتم
«فرهنگ تاجیکستان»
: پیام نوین، س3، ش11/12 (1340)، 55-58.
فعالیت و موقعیت مدارس تاجیکستان قبل از انقلاب با ذکر شواهدی از کتاب «یادداشتها»، تألیف صدرالدین عینی، نویسندة شهیر تاجیک.

عمراف، سلطان، 1908-1964
«پیشرفت علوم در تاجیکستان»
: پیام نوین، س3، ش7 (1340)، 62-66.
فعالیتهای فرهنگستان علوم تاجیکستان توسط عمراف رئیس این فرهنگستان و تألیف کتابهای
ارزشمندی که در آنجا و توسط نویسندگان برجستة تاجیک به چاپ رسیده، موضوع این مقاله است.

«فعالیتهای انتشاراتی و توزیع کتاب انتشارات بین‌المللی الهدی، شعبة دوشنبه»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش3 (1371)، 419.

«گفتگو با اکبر تورسان‌زاد»
: سیمرغ، س1، ش7/9 (1369)، 88-93.
گفتگو با رئیس انستیتو خاورشناسی و آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان، پیرامون سابقة تشکیل و فعالیتهای این آکادمی و انستیتو‌های وابسته به آن، وضعیت ایرانشناسی و تعداد نسخه‌های خطّی فارسی در شعبة دستخطّ‌ها و …

«گفتگو با کمال عینی»
: سیمرغ، س1، ش7/9 (1369)، 76-78.
مصاحبه با این نویسنده و دانشمند تاجیک پیرامون وضعیت ایرانشناسی در تاجیکستان و مراکز و انجمن‌هایی که به ایرانشناسی تعلق دارند.

«گفتگو با محی‌الدین محموداف»
: سیمرغ، س1، ش7/9 (1369)، 84-85.
مصاحبه با معاون اول بنیاد فرهنگ تاجیکستان پیرامون تشکیل، اهداف و فعالیتهای این بنیاد.

مسلمانیان قبادیانی، رحیم، 1938-
استادان و همدرسان (به شادی پنجاهمین سال بنیاد دانشگاه دولتی تاجیکستان)
: تهران، هفت آسمان، 1378.- 129ص.
یادداشتهای پروفسور مسلمانیان نویسندة برجستة تاجیک

منیازوف، عبدالقادر محمد، 1930-
«مرکز تدقیق زبان و ادبیات تاجیک»
: سیمرغ، س1، ش3/4 (1374)، 266-273.
فعالیتهای پژوهشگاه زبان و ادبیات رودکی، موضوع مقالة حاضر است

 

اختر، شمیم
«اهمیت استراتژی آسیای مرکزی»
ترجمة الهة کولایی
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش1 (1372)، 185-194.
در خصوص اهمیت تجارت چندجانبه و پیوندهای فنی و اقتصادی در کشورهای آسیای مرکزی، از جمله تاجیکستان.

اطهری مریان، اسدالله
علل اقتصادی توسعه نیافتگی تاجیکستان
: تهران، دانشگاه تربیت مدرّس، دانشکدة علوم انسانی، 1373.- 144ص. (پایان‌نامة کارشناسی ارشد).
توسعه، راه رشد غیرسرمایه‌داری، جنبه‌های اقتصادی، از جمله مباحث کتاب است.

«اقتصاد تاجیکستان»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش7 (1373)، 175-178.
نظری است بر اقتصاد جمهوری تاجیکستان با توجه به تحولات سالهای اخیر و تأثیر آن در اقتصاد معیشتی مردم و سطح زندگی پایین آنها در اکثر ولایات این کشور.

بزّازان، محمود
«وضعیت راه ارتباطی مشهد با شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان»
: فصلنامة علمی – فنی آموزشی راه و ترابری، س2، ش4 (1372)، 13-17.

بیات، عزیزالله
«اوضاع اقتصادی ماوراءالنهر و خراسان در زمان حکومت سامانیان»
: بررسی‌های تاریخی، س9، ش52 (1353)، 65-79.
اوضاع اقتصادی ماوراءالنهر، تولیدات شهرهای سمرقند، خوارزم، کیش، بخارا، بازار و انواع آن و خرید و فروش برده و … از مطالب مقاله است.

«جمهوریهای آسیای مرکزی: نگرشی منطقه‌ای»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش5 (1373)، 289.
در خصوص رکود اقتصاد در جمهوری‌های آسیای مرکزی.

چویکار، اونال
«نظری به وضعیت اقتصادی جمهوریهای آسیای مرکزی»
ترجمة قاسم ملکی
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش7 (1373)، 79-88.
در خصوص استقلال اقتصادی جمهوریهای آسیای مرکزی پس از کسب استقلال سیاسی در سال 1991.

رضا، عنایت‌الله، 1299-
«موانع توسعه در جمهوری‌های قفقاز و آسیای مرکزی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش4 (1373)، 277-285.
نویسنده در این مقاله، بزرگترین مانع در توسعة اقتصادی جمهوری‌های آسیای مرکزی را تک‌جهتی کردن تولید در رشته‌های کشاورزی و صنعت و … می‌داند.

«سمینار بین‌المللی: کار و مهاجرت - تاجیکستان»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش7 (1373)، 204-212.
رئوس مطالب مطرح‌شده در این سمینار که از 21 تا 23 شهریور در دوشنبه برگزار شد، بر محور مسألة مهاجرت در تاجیکستان و ضرورت حل مشکل مهاجرت و بیکاری بود.

شوکوئی، تیو
«موقعیت ژئوپلتیک و اقتصادی کشورهای آسیای مرکزی در دهة 90 و چشم‌انداز توسعة آنها»
ترجمة شاهرخ بهار
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش5 (1373)، 110 – 124.
بازنگری تاریخ، اوضاع ژئوپلیتیک و اقتصادی آسیای مرکزی، وضعیت جدید و فرصتهای تازه برای توسعه و … از جملة عناوین مقاله است.

شهابی، سهراب
«مروری بر وضعیت اقتصادی جمهوری‌های آسیای مرکزی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش2 (1371)، 117-135.
مقالة حاضر، ضمن بررسی وضعیت کشاورزی، صنعتی و منابع زیرزمینی، به بررسی مشکلات اقتصادی این جمهوری‌ها پرداخته و هر یک از معضلات اقتصادی این جمهوری‌ها را مورد تحلیل قرار می‌دهد.

فصاحت، حسین
«روند توسعه در آسیای مرکزی و قفقاز»
ترجمة بدرالزمان شهبازی
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش5 (1373)، 143-180.
این مقاله اختصاص دارد به بحث و بررسی روند توسعه در منطقه‌های آسیای مرکزی منجمله تاجیکستان.

«کمک برای آسیای مرکزی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش5 (1373)، 287-288.

کولایی، الهه
«نقش اکو در توسعة اقتصادی آسیای مرکزی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش4 (1373)، 335-341.
در خصوص وابستگی جمهوری‌های آسیای مرکزی در اقتصاد و مسائل قومی و ملّی.

«گزارشی پیرامون اهمیت توجّه به ارتباط زمینی، هوایی و دریایی با جمهوری‌های آسیای مرکزی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س1، ش1 (1371)، 307-310.
بررسی حمل و نقل هوایی، زمینی و دریایی در جمهوری‌های آسیای مرکزی.

لطفیان، سعیده
«بررسی الگوی توسعة پویا در آسیای مرکزی و قفقاز»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش4 (1373)، 31-70

 

تکمیل همایون، ناصر، 1315-
«نظام و نهادهای آموزش و پرورش در تمدن آسیای مرکزی …»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س4، ش11 (1374)، 109-135.
آموزش و پرورش در عصر باستان، اسلام و آموزش و پرورش، مکتب‌خانه، مدرسه و …، از مطالب مقاله است.

کریم‌اف، هلال
«معارف تاجیکستان»
: پیام نوین، س2، ش11/12 (1339)، 68-69.
مقاله اختصاص دارد به تحولات و موفقیتهایی که در رشتة معارف در سال فوق نصیب مردم تاجیکستان گردیده است. نخستین وزیر معارف در سال 1924، تأسیس وزارت معارف، وضعیت و آمار مدارس و تعداد دانش‌آموزان و تصویب قانون سال 1959 مبنی بر تعلیم اجباری و … از مطالب مقاله می‌باشد

 

آذرمهر، برزین – پورپیرار، ناصر
افسانه‌های ترکستان شوروی
: تهران، آلفا، 1360.- 198 ص.
کتاب حاضر، مجموعة 19 افسانه از افسانه‌های فولکلور مردم ازبکستان است. برخی از افسانه‌ها عبارتند از: سه پهلوان، دختر شاه و پسر نجّار، چماق من بزن بزن، خری که ادعای عقل می‌کرد، یک کچل و چهل دزد و …

بزرگمهر، برهان‌الدّین
«نوروز مرز یغناب (سرزمین باستانی و افسانه‌ای در تاجیکستان)»
: آشنا، س5، ش27 (1374)، 25-27.

«بزک: روایت تاجیکی»
: پیام نو، س2، ش3 (1324)، 56-59.
روایت یک قصة کهن تاجیکی به نام بزک که در ایران به بز زنگوله پا معروف است، موضوع مقالة حاضر است.

پناهی سمنانی
«آوای همسایه‌ها»
: شعر، ش23 (1377)، 116-119.
بررسی آثار فولکلوریک و ویژگیهایی در ترانه‌های افغانی و تاجیکی

«ترانه‌های تاجیکی»
: هستی، س2، ش2 (1373)، 149-150
مقالة حاضر در بردارندة 9 ترانة فولکلور از گویندگان محلّی و بی‌نام معاصر تاجیکستان می‌باشد.
بی‌بی‌گل بگیر دستم ببر بالای بامت، بالش زلف، خواب و بیداری، پاره پاره و … از جمله ترانه‌ها می‌باشد.

ثابت‌زاده، منصوره
«موسیقی و شادی و سرور در تاجیکستان»
: فصلنامة موسیقی ماهور، س2، ش6 (1378)، 69-82.
موسیقی مراسم عروسی، نان شکستن، قاش بران، عقد و نکاح، آش پدری، توی فاتحه، سرتراشان، عروس بیاوران، توی کلان، عروس طلبان، سله بندان، گهواره بندان، توی سنتی و … از جمله موضوعات مقاله است.

میربابا، عبدالله‌جان
«سنن نوروزی در خجند»
ترجمة لقمان بایمت‌اف
: کیهان فرهنگی، ش150 (1377)، 5-7.
برگزاری مراسم نوروز و آیین‌های رایج در میان مردم خجند موضوع مقاله است.

حسینی اسفیدواجانی، مهدی
«آداب و رسوم نوروزی در میان تاجیکان آسیای مرکزی»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س2، ش3 (1372)، 51-70.
پژوهشی است در بارة تاریخ نوروز، پیدایش آن و چگونگی برگزاری آداب و رسوم نوروز در دوره‌های مختلف در تاجیکستان.

خیراندیش، عبدالرسول
«بازارهای بخارا»
: ایران‌شناخت، ش8 (1377)، 224-249.

«دوبیتی افغانی، ترانة تاجیکی»
: کلک، ش30 (1371)، 190.
شعری از فولکلور مردم تاجیکستان.

رحمانی، روشن، 1954-
«شاعران محلی و ضرورت ثبت و بررسی آثار آنها»
: سیمرغ، س1، ش7/9 (1369)، 46-49.
مقالة حاضر اختصاص دارد به شرح حال دو تن از شعرای محلی و ضرورت ثبت و بررسی آثار آنها و همچنین ضرورت گردآوری ترانه‌های فولکلوریک و بررسی این گنجینه‌های پُربها.

رحمانی، روشن، 1954-
«مهارت افسانه‌گویی تاجیکان»
: سیمرغ، س1، ش3/4 (4-1373)، 233-244
در خصوص مهارت گویندگان و طرز اجرای افسانه یا قصّه.

روزی احمد، صلاح‌الدّین فتح‌الله
«نوروز مردم»
: سیمرغ، ش12/13 (1372)، 243.
اشارة کوتاهی است به آداب و رسوم و معتقدات مردم تاجیکستان در برگزاری عید نوروز، همچنین دوبیتی‌هایی که میان مردم خوانده می‌شود.

«زنان قسطی و دختران فروشی»
: ماه نو، ش2 (1332)، 14.
اختصاص دارد به معتقدات خرافی و آداب و رسوم ازدواج در میان یکی از قبایل چادرنشین ساکن دشت «تکس» از توابع سمرقند.

«سه روایت از یک تصنیف قدیمی ایرانی»
: سخن، س2 (24-1323)، 725-755.
در این مقاله یک تصنیف «تو که ماه بلند در هوایی» با سه روایت از آن در تهران، یزد و تاجیکستان نقل شده است. روایت تاجیک:
کوکک (= کبک) شوم و عقبه برآیوم یارم
عقاب شوم و ترا فرآرم جانم
عقاب شوی و مرا فرآری یارم
آهو شوی و شنجه (= زمین سخت) برآیوم جانم

شریف‌پور، داراب
«تو که ماه بلند در هوایی: روایت تاجیکستانی»
: کتاب هفته، ش8 (1340)، 183.
ترانة معروفی که در اکثر نقاط ایران با اندک تفاوتی و با نامهای مختلف و در ردیف ترانة تاجیکی خوانده می‌شود.

«شش مقام»
: پیام نوین، س7، ش10 (44-1343)، 29-39.
بررسی جامعی پیرامون موسیقی مقامی تاجیک.

شهرانی، عنایت‌الله
«چند دوبیتی تاجیکی»
: ایران‌نامه، س8 (69-1368)، 339-342.
نقل چند دوبیتی که در میان مردم تاجیک خوانده می‌شود.

شهرانی، عنایت‌الله
«دوبیتی‌های تاجیکی در بدخشان»
: ناموارة دکتر محمود افشار، ج8 (1373)، 4697-4701.
بررسی دوبیتی‌های تاجیکی که در بدخشان و در گوشه‌هایی از تخارستان رواج دارد و به «فلک» معروف است.

شهرانی، عنایت‌الله
«دوبیتی‌های تاجیکی در بدخشان»
: نامة پارسی، س1، ش1 (1375)، 175-186.
بررسی دوبیتی‌های تاجیکی در بدخشان و نمونه‌هایی از دوبیتی‌ها، موضوع مقاله است.

شیرمحمدیان، بهرام
«در بارة کلیات فولکلور تاجیک»
: سیمرغ، ش2 (1373)، 224-231.

شیرمحمدزاده، بهرام – عابدزاده، داداجان
«شاهنامه و مردم تاجیکستان»
: شعر، ش20 (1375)، 36-39.
بررسی ابیات شاهنامه در قالب مثل‌ها در میان مردم تاجیک و شاهنامه‌خوانی از موضوعات مقاله است.

عجمی، محمدعلی، 1954-
«پژوهشی در اشعار شفاهی تاجیکستان»
: شعر، س4، ش21 (1376)، 214-216.

عناصری، جابر، 1324-
«فرهنگ عامة بخارا»
: چیستا، س10، ش2 (1371)، 170-175.
مطالبی در زمینة فولکلور بخارا و معرفی کتابی به نام «فولکلور بخارا»، تألیف د. عابداف و دیگران، موضوع مقاله است.

عناصری، جابر، 1324-
«نمایش و موسیقی در تاجیکستان»
: چیستا، س7، ش5 (1368)، 653-657.
با این مقاله، نویسنده نشان داده است که موسیقی‌دانان تاجیک، ارج و قرب موسیقی بومی و قومی تاجیک را
همواره در مدّ نظر داشته‌اند و موسیقی در زندگی نیاکان تاجیک، یعنی سُغدیان و تخاریان، نقش مهمی داشته
است.
عینی، صدرالدین، 1878-1954
«نوروز در بخارا»
: یغما، س31، ش1 (1357)، 1-4.
مقاله با شعر زیبای رودکی شاعر برجستة ایرانی شروع می‌شود:
ای بخارا شاد باش و شاد زی جاودان آباد زی، آزاد زی
مقاله اختصاص دارد به خاطرات صدرالدین عینی، شاعر و ادیب برجستة تاجیک از گردش نوروزی با چند تن از دوستان طلبه‌اش در سال 1300 هجری و حاوی نثر شیرین فارسی تاجیکی و شرح مختصری از فولکلور مردم بخارا در بارة نوروز.

«کدوی قلون»
: سخن، س18، ش10 (1347)، 1032-1034
روایت یک قصه کودکانة تاجیکی که روایت فارسی آن کدوی غلطان نام دارد با لهجة تاجیکی به همراه ترجمة لغات و اصطلاحات.

کلهری، هما
«برگزاری جشن نوروز در تاجیکستان – نوروز و نوری که بر فراز عالم افروخت»
: سروش، ش830 (1376)، 14-17.
گفتگو با نوروزشناس تاجیک، روزی احمداف در بارة برگزاری جشن نوروز و اعتقادات مردم در بارة آن.

«گلیم کبود»
: پیام نو، س2، ش10 (1324)، 36-38.
یک داستان محلی تاجیکی که از نظر انعکاس سیاسی و اجتماعی در ادبیات تاجیکستان و زبان فارسی تاجیکی دارای اهمیت است، موضوع مقاله می‌باشد.

«لطیفه‌گویی در زبان تاجیک»
: گیلان‌زمین، س1، ش1 (1373).
«مثلهای تاجیکی»
: سخن، س1، ش11/12 (1323)، 607.
مجموعة چند ضرب‌المثل عامیانة تاجیکی:
- انگوره‌خور، باغه نپرس
- عصای پیر، به جای پیر …

«مثل‌های تاجیکی»
: سخن، س18، ش4 (1347)، 400.
چند ضرب‌المثل معروف از تاجیکستان، مقالة حاضر را تشکیل می‌دهد.
- اگر کوه قاف نان شود و دریای آمو شوربا، گرسنه‌چشم سیر نمی‌شود…

مسلمانیان قبادیانی، رحیم، 1938-
از اینجا تا بخارا لاله باشد: دوبیتی‌های مردمی تاجیکی
: تهران، بیستون، 1378، - 154ص.

مسلمانیان قبادیانی، رحیم، 1938-
«چند ترانة لالایی تاجیکی»
: شعر، ش23 (1377)، 120-121.

مهتدی (صبحی)، فضل‌الله، 1341-
«متن تاجیکی (بز زنگوله پا)»
: افسانه‌های کهن، تهران، امیرکبیر (1328)، 27-29.
بز زنگوله پا، یکی از کهن‌ترین افسانه‌های زبان فارسی است و در بین کشورهایی که ریشه‌ای هند و اروپایی دارند، آن را نقل کرده‌اند. در تاجیکستان، این افسانه به نام «بزک» معروف است و مردم تاجیک و فارسی‌زبانان سمرقند و بخارا، بچه‌های بز را «الول و بلول و خشت سرتنور» می‌نامند.

«نمونه‌ای چند از گفتار شفاهی مردم تاجیکستان»
شعر، س4، ش21 (1376)، 217-219.
یغمایی، حبیب، 1280-1363
«نوروز در بخارا»
: یغما، س31، ش1 (1357)، 1-4.
برگزاری مراسم نوروز و عادات و عقاید مردم بخارا در بارة نوروز، موضوع مقاله است

 

ابوریحان بیرونی، محمدبن احمد، 362-440 ق.
ترجمة آثار الباقیه
به قلم اکبر داناسرشت
: تهران، ابن‌سینا 1352. – 617 ص. : مصوّر، جدول.
این کتاب یکی از مهمترین آثار بیرونی در زمینة گاه‌شماری است و مشتمل بر موضوعات ذیل است:
گاه‌شماری و جشنهای ایران باستان به همراه آیین‌ها و مراسم برگزاری و شرح سنّت‌ها و مذاهب، اعیاد، ماههای سغدیان، اعیادی که در ماههای خوارزم است، نیسان، کم شدن آب رودخانه و قنوات، سبب فوران چشمه‌ها و رفتن آب به بالا، بیان برخی از عقاید بیرون از دایرة عقل در بارة میلاد اکبر، یادآوری شهور مجوس خوارزم و سغد و طرز کبیسه‌های آنان و …

بینش، تقی
«زیج الغ‌بیگ»
: فرهنگ خراسان، س1، ش4/5 (1346)، 20-40.
منجّمان و زیج‌های مهم، الغ‌بیگ تیموری و سرگذشت و آثار او، زیج‌ الغ‌بیگ، رصد‌خانة سمرقند، رواج علوم ریاضی در سمرقند و … از جمله مطالب مقاله است.

تقی‌زاده، حسن، 1257-1348
گاه‌شماری در ایران قدیم (مقالات تقی‌زاده)
زیر نظر ایرج افشار. – تهران، شکوفان، 1357.- ج10، جدول.
برخی از مطالب کتاب:
نوروز، گاه‌شماری اوستایی، گاهنبارها، فهرستی از اعیاد مشهور قدیمة ایرانی، ماههای سغدی،اسامی
خوارزمی، ماههای چاریک، ماههای قباء (فرغانه)، منازل قمر به سغدی، نجوم و احکام نجوم در ایران قدیم و … روی هم رفته در بررسی مجموعه کتاب، مطالب جامعی را در زمینة گاه‌شماری در تاجیکستان، می‌توان مشخص نمود.

جنیدی، فریدون، 1318-
زروان: سنجش زمان در ایران باستان
: تهران، بنیاد نیشابور، 1358.- 163 ص. : مصّور، جدول.
پژوهشی است پیرامون گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان همراه با آیین‌ها، مراسم و شرح سنتها، اشعار و افسانه‌های مربوط به گاه‌شماری در ارمنستان، کردستان، کرمان، سغد، خوارزم، ایران باستان و …
زمان، سال، بروج دوازده‌گانه، اندرگاه سغدیان، روزهای سغدی، روزهای کردان، گاه‌شماری کشاورزی و چوپانی، ماه نوسرد: روز اوّل نوروز سغدیان، رامش آغام: جشن زردشتیان بخارا و … از جمله مطالب کتاب است.

حصوری، علی، 1316-
«رصدخانة باستانی خوارزم»
: چیستا، س4، ش6 (1365)، 462-469.
هدف نویسنده در این مقاله، ارائة تصویری است از ویژگیهای علم نجوم در آسیای مرکزی

 

آکینز، شیرین
«تنزل شرایط زیست محیطی در آسیای مرکزی»
ترجمة عالیه ارفعی
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش7 (1373)، 129-138.
در خصوص پیدایش مشکلات زیست محیطی در کشاورزی طراحی شده توسط رژیم شوروی در آسیای مرکزی.

مارتین، کیت
«محیط زیست آسیای مرکزی: تراژدی فراموش شده»
: فصلنامة مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س3، ش7 (1373)، 139-156.
محیط زیست در آسیای مرکزی، بویژه در منطقة فرغانه که از نظر تراکم در سطح قابل توجهی است، به ویرانی و فساد نزدیک می‌شود. کاهش حجم آب آشامیدنی، بیماریهای مزمن، افزایش مرگ و میر و … همه شواهدی دال بر وضعیت نامناسب منطقه می‌باشد. گردهمایی اعزامی به منطقه از طرف سازمانهای بین‌المللی می‌تواند پاسخی به حل مشکلات و مسایل زیست محیطی باشد که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است.

 

ابوریحان بیرونی، محمدبن احمد، 362-420ق.
الصیدنه فی الطّبّ
تصحیح عباس زریاب خویی
: تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1370. – 808ص.
کتاب الصیدنه، در توصیف داروهاست که به زبانهای مختلف از جمله، عربی، زبانهای آسیای مرکزی ذکر می‌کند.

حسن‌آو، کبریا
«حفظ تندرستی مردم در جمهوری تاجیکستان»
: پیام نوین، س6، ش4 (1342)، 83-87.
مروری است بر تحولات اقتصادی، علمی، فرهنگی و اجتماعی تاجیکستان بعد از انقلاب روسیة تزاری و موفقیتهایی که مردم تاجیکستان در حفظ تندرستی بدست آورده‌اند. آمار بیمارستانها، پزشکان، انستیتوهای پزشکی، مسائل علمی و پژوهشی و … از جمله مطالب مقاله است.

سینوئه، ژیلبر، 1947-
راه اصفهان: سرگذشت ابن‌سینا
ترجمة عبدالرضا هوشنگ مهدوی
: تهران، نشر گفتار، 1369.- 583ص.
کتاب حاضر، وضع سیاسی و مذهبی ایران، نظام اجتماعی، آداب و رسوم، بخصوص طبّ سنتی را در دورة ابن‌سینا توصیف می‌کند

 

بارتولد، واسیلی ولادیمیروویچ، 1869-1930
آبیاری در ترکستان
ترجمة کریم کشاورز
: تهران، دانشگاه تهران، 1350. – 314ص.
در این کتاب، نویسنده کوشیده است تاریخ شیوه‌های آبیاری معمولی در سرزمین ترکستان را با توجه به فرهنگ و تمدن هر ناحیه و سرزمین، محل و جهت مسیر رودها و نهرها و بر شمردن اصطلاحات مربوط به آبیاری و زراعت را با استفاده از تألیفات جغرافی‌دانان روشن سازد. سرزمین‌هایی که در این کتاب در بارة زراعت و آبیاری آنها بحث و بررسی شده، عبارتند از: اترک، تجن، مرغاب، آمودریا، زرافشان، کشکه‌دریا، سیردریا و

نظر خوانندگان در مورد اين مطلب ارسال نظر شما
گنجینه ی فرهنگ ایران:
omidataeifard.blogspot.com
پیامبر آریایی (ریشه های ایرانی *در کیشهای جهانی)
*پادشاهی (در استوره و تاریخ ایران)
*آفرینش خدایان (راز داستانهای اوستایی)
*نبرد خدایان (جنگهای کیهانی در نوشته های کهن ایرانی)
*افسون فریدون (از پایداری تا پیروزی ایرانیان بر زهاکیان)
*قبله زرتشت (داستانهایی درباره سپیتمان و مزدک و حافظ)
*ایران بزرگ (جغرافیای استوره ای و تاریخی مرزها و مردمان ایرانی)
*منم کورش شاه جهان (نوشتارهای تاریخی درباره شهریار هخامنشی)
*منم فردوسی شاه شاعران (جهانبینی و اندرزهای پیر توس)
دیباچه شاهنامه (ویرایش و گزارش)
*شگفتیهای باستانی ایران (بناها، دستاوردها، فناوریها و...)
مرز مزدایی (مجموعه مقالات امید عطایی فرد)
برای دریافت کتابها : 66965107 021+ 66463430- omid