صفحه نخست
ارتباط با ما
درباره ما
سامانه SMS
تبليغات
ایمیل
شماره حساب
نقشه سایت
توييتر
فيس بوك
English
جمعه 28 آذر 1393
کلمه کاربری رمز عبور
مایلم هم اکنون عضو شوم رمز عبور را فراموش کرده ام
تعداد نمایش:58452
امتیاز: 1 2 3 4 5 6


بروزرسانی : شنبه 6 مرداد 1386
اسکلت بدن انسان
اسکلت بدن هر فرد از تعدادی استخوان درست شده است . این استخوان ها ساختار بدن را می سازند و باعث حرکتِ بدن می شوند و همچنین از اعضای داخلی بدن محافظت می کنند ضمناً انسان بالغ ۲۰۶ استخوان دربدن دارد (شکل بالا)؛ حالا استخوانها ی بدنمان را بررسی می کنیم .

  استخوان ها از چه چیزی ساخته شده اند ؟
اگر در موزه یک اسکلت واقعی یا فسیل دیده باشید فکر می کنید همه استخوان های آنها مرده اند . هر چند استخوان هایی که در موزه می بینید خشک ،سخت و شکننده هستند ولی با استخوان های بدن شما فرق می کنند یعنی استخوان هایی که اسکلت بدن شما را می سازند زنده اند و همیشه مثل سایر اعضای بدن رشد و تغییر می کنند .
همه استخوان های بدن تقریبا از مواد مشابه ساخته شده اند ؛ خارجی ترین لایه آن که قسمت صاف و سخت می باشد از استخوان فشرده درست شده است و وقتی اسکلتی را نگاه می کنید این قسمت قابل رویت می باشد .
درون استخوان فشرده چند لایه استخوان حفره دار وجود دارد که شبیه اسفنج می باشند .استخوان حفره دار مثل استخوان فشرده سخت نیست ولی باز هم خیلی محکم است.
دربسیاری از استخوان ها ، استخوان فشرده از قسمت درونی محافظت می کند یعنی از مغز استخوان که ژله مانند است و وظیفه اش ساختن سلول های خونی است .

 

استخوان چگونه رشد می کنند ؟
وقتی هنوز بچه هستید دست ها ، پاها و سایر اعضای بدنتان کوچک است ، کم کم که رشد می کنید و بزرگ می شوید، همه اعضا کمی بزرگ می شوند ازجمله استخوان ها .
بدن یک کودک هنگام تولد حدود ۳۰۰ استخوان نرم دارد ؛ این استخوان ها کم کم با هم جوش می خورند و ۲۰۶ استخوانی که بزرگسالان دارند تشکیل می دهند . بعضی از استخوان های کودکان از مواد نرم و انعطاف پذیری درست شده اند که به آن غضروف می گویند . در دوران کودکی درحالیکه رشد می کنید غضروف ها هم رشد می کنند و کم کم استخوان می شوند ، البته با کمک کلسیم غضروف ها تا ۲۵ سالگی سخت می شوند و در این سن تمام استخوان ها شکل گرفته اند . بعد از این غضروف ها دیگر رشد نمی کنند و استخوانهایی که به اندازه کافی رشد کرده اند اسکلتی را تشکیل می دهند که خیلی قوی و سبک است.

ستون مهره ها
ستون مهرها قسمتی از اسکلت است که به راحتی می توان آن را امتحان کرد دست خود را روی وسط کمر بکشید با انگشتان آنها را لمس می کنید .
ستون مهره ها به شما در چرخیدن خم شدن و ایستادن کمک می کنند ، همچنین از نخاع حفاظت می کند؛ نخاع بسته بزرگی از اعصاب است که اطلاعات را از مغز به سایر اعضای بدن می فرستد . ستون مهره ها دارای بیش از یک و یا حتی دو استخوان است . ستون مهره ها از ۲۶ استخوان تشکیل شده که به این استخوان ها ستون فقرات می گویند ضمناً هر مهره مانند یک حلقه می باشد .

 


مهره های ستون فقرات پنج نوع هستند ؛ هر قسمت کار متفاوتی انجام می دهد ؛ هفت مهره اول در بالا را مهره های گردنی می گویند که پشت سر و گردن قرار دارند . وزن سر سنگین است و این مهره ها وزن سر را تحمل می کنند .
زیر مهره های گردنی دوازده مهره قرار گرفته و مهره های قفسه سینه نام دارد و دنده ها را محکم می کند.
زیر مهره های قفسه سینه پنج مهره کمری قرار گرفته است .
زیر مهره های کمر، ساکرال (نشیمنگاه) قرار دارد ، پنج مهره که به هم وصل شده اند . و بالاخره درانتهای ستون فقرات استخوان دنبالچه قرار دارد که از چهار مهره به هم متصل شده درست شده است ، این قسمت خیلی مهم است چون وزن بدن را تحمل می کند و مرکز خوبی برای تحمل وزن می باشد ؛ پس وقتی یک کوله پشتی را بلند می کنید مهره های کمری ، نشیمنگاه و استخوان دنبالچه به شما نیرو می دهند ؛ وقتی می پرید یا پیاده روی می کنید این قسمت ها تعادل شما را حفظ می کنند .
بین هر مهره دیسکهای کوچکی قرار دارد که جنس آن غضروف می باشد . دیسک ازساییده شدن مهره ها جلوگیری می کند و ضربه های ستون مهره ها را می گیرد . وقتی می پرید یا می چرخید یا نیزه ای پرتاب می کنید دیسک از مهره ها حفاظت می کند و مانع آسیب رساندن به آنها می شود .



قفسه سینه
قلب ، ریه ها و کبد اعضای مهمی هستند، دنده ها از آنها محافظت می کنند . دنده ها مثل قفسی دور سینه هستند که لمس کردن آنها راحت می باشد ، انگشتان دست را روی سینه حرکت دهید آنها را لمس می کنید . اگر نفس عمیق بکشید دنده را در جلوی بدن به آسانی لمس خواهید کرد . بچه هایی که لاغر هستند دنده های آنها زیر پوستشان مشخص است .

 


دنده ها جفت جفت هستند و در هر طرف بدن دقیقاً جفت و یکسان می باشند بیشتر افراد دوازده جفت دنده دارند بعضی ها بیشتر از دوازده تا و بعضی ها کمتر آن دارند . همه دنده ها به ستون مهره های پشت ، درست در جایی که مهره های قفسه سینه آنها رانگه می دارند متصل شده اند . هفت جفت دنده اول قفسه سینه به جلوی جناغ سینه متصل هستند .جناغ سینه استخوان محکم در وسط سینه است که دنده ها را در جای خودشان نگه می دارد . بقیه دنده ها مستقیماً به جناغ سینه متصل نیستند . دو یا سه جفت دنده باقیمانده با بافت غضروفی به دنده های بالایی وصل می شوند .
دو جفت آخر آنها را دنده های متحرک می گویند . چون به جناغ سینه و دنده های بالایی وصل نیستند .نگران نشوید این دنده ها به هر طرفی حرکت نمی کنند و مثل دنده های بالایی به ستون فقرات پشت کمر متصل هستند .

استخوان جمجمه
استخوان جمجمه از مغز که مهمترین قسمت بدن است محافظت می کند . با گذاشتن دست روی سر می توانید آن را لمس کنید . مخصوصاً در پشت سر و چند سانتیمتر بالاتر از گردن . استخوان جمجمه از استخوان های متفاوتی درست شده است . بعضی از این استخوان ها از مغز محافظت می کنند و بعضی چار چوپ صورت را می سازند اگر دستتان را زیر چشم تان بگذارید بر جستگی هایی را لمس می کنید که حفره ای شکل هستند و چشمها در آن قرار دارند .
کوچکترین استخوان کل بدن، در سر قرار دارد و آن استخوان رکابی پشت پرده گوش می باشد که حدود ۶/۲تا ۳/۳ میلمتر طول دارد .

 


 

دوست دارید بیشتر درمورد استخوان جمجمه بدانید ؟‌ استخوان آرواره زیرین تنها استخوان سر است که می توانید حرکت دهید . آرواره باز و بسته می شود و شما می توانید صحبت کنید یا غذا بجوید .
جمجمه تازمانیکه بچه بوده اید فرق می کرد . همه نوزادان وقتی متولد می شوند فاصله ای بین استخوانهای جمجمه شان وجود دارد . این فاصله امکان حرکت استخوان ها بسته شدن و حتی روی هم قرار گرفتن آنها هنگام تولد را امکان پذیر می کند . وقتی کودک رشد می کند فاصله بین استخوان ها کم کم بسته می شود و ازبین می رود . مفصل های مخصوصی که به آنها بخیه می گویند استخوان های جمجمه را به هم متصل می کند .

استخوان دست
وقتی پشت کامپیوتر می نشینید و تایپ می کنید یا خیاطی می کنید یا حتی موقع غذا خوردن از استخوانهای انگشتان ، دست ، مچ و بازو استفاده می کنید .
هر بازو به استخوان شانه یا استخوان کتف متصل است . استخوان کتف یک استخوان مثلثی شکل است که در گوشه بالای دو طرف قفسه سینه در پشت قرار گرفته .

 


ساق دست از سه استخوان تشکیل شده است : بازو که بالای آرنج است ، زند زیرین و زند زبرین که زیر آرنج قرار گرفته اند . هر یک از این استخوان ها در انتها پهن هستند و در وسط باریکتر و باعث قویتر شدن آنها در محل اتصال است . در انتهای زند زیرین و زبرین هشت استخوان کوچکتر قرار دارد که باعث حرکت یا چرخش مچ شده اند .
بخش مرکزی دست از پنج استخوان جداگانه درست شده است. به جز انگشت شست که دو تا استخوان دارد ، هر انگشت دست دارای سه استخوان است . در مجموع بین مچ ، دست و انگشت ۵۴ استخوان وجود دارد و همه برای برداشتن اشیاء ، نوشتن ، گوشی برداشتن یا پرتاپ توپ کمک می کنند .

استخوان پا
مطمئناً استخوان دست و بازو و انگشت برای برداشتن گوشی قوی هستند ولی فکر می کنید موقع دیدن چه استخوان هایی به بدن کمک می کنند ؟ خوب استخوان های پا !!!
استخوان های پا به استخوان های گرد که به آن لگن می گویند متصل هستند . لگن ساختار کاسه ای شکل که ستون فقرات را کمک می کند در جلوی دو استخوان باسن و پشت ساکرال و نشیمنگاه قرار دارد . لگن حلقه های محکم محافظتی اطراف قسمت هایی از دستگاه گوارش ، ادراری و تناسلی می باشد .
استخوان های پا خیلی بلند و قوی هستند و وزن بدن را تحمل می کنند استخوانی که از لگن به زانو وصل می شود را استخوان ران می گویند و بلند ترین استخوان بدن بشمار می آید .

 

  


در زانو استخوان مثلثی شکلی قرار دارد که به آن کشکگ زانو می گویند و از مفصل زانو محافظت می کند .
زیر زانو دو استخوان دیگر قرار دارد که به آنها درشت نی و نازک نی می گویند . درست مثل سه استخوان دست ، انتهای سه استخوان پا هم پهن تر و وسط آنها باریک تر است ؛ مچ پا کمی با مچ دست فرق می کند ؛ مچ پا سه استخوان بزرگتر و چهار استخوان کوچک دارد ولی قسمت مهم استخوان پا هم مثل استخوان دست است . هر انگشت پا سه استخوان دارد . جز شست پا که فقط دو استخوان دارد . هر دو پا و مچ جمعاً ۵۲ استخوان دارند. مردم از پا و انگشت پا برای برداشتن اشیا و نوشتن استفاده نمی کنند ولی برای دو کار مهم از آنها استفاده می کنند : ایستادن و راه رفتن ، بدون همکاری همه استخوانهای پا تعادل بدن امکان پذیر نیست ؛ استخوان های پا مرتب چیده شده اند و تقریباً پهن هستنتد و در ایستادن به بدن کمک می کنند دفعه بعد که قدم زدید به پاها نگاه کنید و از خداوند بزرگ که انگشتهای پا را آفریده تشکر کنید !!!



مفصل ها
جاییکه را که دو استخوان به هم وصل می شوند را مفصل می گویند . مفصل ها یا متحرک هستند یا ثابت .
مفصل های ثابت در جای خود ثابت هستند و اصلاً حرکت نمی کنند . جمجمه تعدادی مفصل ثابت دارد ( که به آن بخیه می گویند ) و استخوان جمجمه سر افراد جوان را می بندند . یکی از این مفاصل مفصل جداره جمجمه است که بزرگترین مفصل جمجمه بشمار می آید و در پشت جمجمه در کناره های آن قرار دارد .
بعضی مفصل های متحرک به شما امکان دوچرخه سواری ، خوردن و بازی می دهند ؛ بعضی دیگر به شما کمک می کنند بچرخید ، خم شوید و قسمت های مختلف بدن را حرکت دهید . بعضی از مفاصل متحرک مثل آنهایی که در ستون فقرات هستند فقط کمی حرکت می کنند و بقیه حرکت زیادی دارند . به یکی از انواع مفصل ها که حرکت زیاد دارد مفصل لولایی گفته می شود . زانو و آرنج مفصل لولایی دارندکه به خم کردن دست و پا کمک می کند . این لولا ها مثل لولای درب اتاق است همانطور که لولا ی درب اتاق را هی باز می کند شما هم دست یا پاهایتان را در یک جهت می توانید خم کنید . مفصل های کوچک دیگری نیز در انگشتان دست و پا قرار دارند .

 


نوع مهم دیگری از مفصل های متحرک مفصل گوی و کاسه ای است . این مفصل ها در شانه و باسن قرار دارند . آنها از یک استخوان که انتهای آن گرد و درون استخوان دیگری شبیه فنجان جای گرفته است ساخته شده اند . مفصل های گوی و کاسه ای حرکت به چندجهت راممکن می سازند . اگر در جاییکه هستید فضای کافی دارید بازوهای خور را به همه جهات بچرخانید .
آیا تا به حال دیده اید کسی لولای درب را روغن کاری کند تا جیرجیر آن قطع یا روان تر شود ، خوب مفصل های بدن نیز مایع مخصوصی دارند که به آن مایع مفصلی (سینو ویال) می گویند و حرکت آنها را راحت می کند . استخوان ها در مفصل بوسیله رباط نگهداری می شوند که شبیه نخل های قوی و محکم هستند .


از استخوان ها مراقبت کنید

استخوان ها به شما کمک می کنند تا هر روز راه بروید و از خانه بیرون بیایید پس بیائید از آنها خوب مراقبت کنید. در اینجا چند توصیه برای محافظت و مراقبت از استخوانها شده است ، پس برای سلامتی خودتان لطفا توجه کنید:
_ ازاستخوان های جمجمه (که مغز درون آن است) با پوشیدن کلاه محافظ موقع دوچرخه سواری و ورزش های دیگر محافظت کنید .
_ وقتی اسکیت بازی می کنید زانو بند و مچ بند ببندید زیرا در این صورت اگر زمین بخورید زانو و آرنج و مچ دست از شما تشکر می کنند .
_ اگر ورزش فوتبال یا هاکی روی یخ انجام می دهید همیشه از تجهیزات مخصوص استفاده کنید .
_ از ارتفاعات بلند یا خطرناک نپرید . بسیاری از بچه ها در اثر پریدن دچار شکستگی استخوان شده اند. شکستگی استخوان به مرور زمان خوب می شود ولی زمانی زیادی می گیرد و برای شما خسته کننده است .
_ شیر و مواد لبنی ( مثل پنیر کم چرب ، ماست ، بستنی ) بخورید تا استخوان ها محکم و قوی شوند مواد لبنی کلسیم دارند به همین دلیل است که به محکم و قوی شدن استخوان کمک می کنند .
اگر با استخوان مهربان باشید آنها هم با شما مهربانند .






 

 برای ورود به سایت "ام شارژ" کلیک کنید


نظر خوانندگان در مورد اين مطلب ارسال نظر شما
خوب بود ولی کلی نبود- رضا دالوند
هی نمیگم بده ولی خوبم نبود خدایی
ایشالله دفعه ی بعد درس شه- فرشته
خوب- محمد
با تشکر از مطلب خوبتون. ببخشید شما میدونید چرا با این که مغز ما وزنش 1.5 کیلوست ولی حسش نمی کنیم؟ یعنی فقط همون ستون مهره ها نگهش میداره؟
- نجمه
خیلی خوب بود ممنون- ارسلان
خیلی عالی بود می خواستم بدانم ایا بارفیکس بر افزایش قد تاثیر دارد اگر دارد میخواستم بدانم ایا ضرر دارد ایا کل بدن هماهنگ رشد میکند
- مهدی
عالییییییییییییییییییییییییییییییی بود مرسیییییییییییییییییییییی- فائزه
نمیگم عالی بودولی بدهم نبود نسبتا بهم کمک کرد.مرسی.منصوره- منصوره
خيلي خوب وبد كلي كمكم كرد ممنونم- mohammad
خوببببببببببببببب بود
- نفس
خیلی خوب بود.استفاده کردم ممنون.- رها
ممنون- زهرا
عالیست ممنون
- علی جون
خیلی خوب بود ممنون و بیشتر باشه بهتر- نوشا
خییییییییییییییییییلی عالی بود ولی می خواستم بدونم مفاصل بدن فقط دونوع اند؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟- ساینا
thank you very much- atefe
کلاس ششم ابتدایی هستم ااااااااااااااااااااااااافففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففففرررررررررررررررررررررررررییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییینننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننممنونم بابت اطلمعات خوبتون- محدثه
خیلی به تحقیق کلاسیم کمک کردین.ممنون.- فرناز- فرناز
khaili khoob bood tashakko .- hoot
Thank you very much
your site really is very welllllllllllllllllll- HADI
خیلی به تحقیق کلاسیم کمک کردین.ممنون.- فرناز
خیلی خوب بودولی ای کاش تصویرش کیفیت بیشتری داش.- مهدیه
مرسی خیل خوب بود- درسا
ممنون

hola bona siro adios amigo- داراب
ممنون- زهرا
مطالب جالب بودند ولی کیفیت تصاویر خوب نبود......................- sniper 1
کمی کیفت تصویرش خوب نبود- زهرا
واس تحقیقم خیلی کمکم کرد.fine
- ندا
aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaallllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllliiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii bbbbbbbbbbbbboooooooooooooooooooooooossssssssssssssss bebakhshid bbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbooooooooooooooooodddddddddddddddd............
\
- mehdi
خيلي ممنون برا تحقيقم خيلي كمكم كردين- زهرا
کاش عکس داشت...- sara
خیلی عالی بود اما کاشکی عکس داشت
- زهره
کلاس ششم ابتدایی هستم به درسم کمک کردید خیلی خیلی ممممممممممننننننننننوووووووووون- اسرا
خیلی خوب بود در کل بدردم خورد اما اگر عکس داشت دیگه نایس نایس بود- اوین
عالیه ولی باعکس محشرمیشد- احسان
ممنون خیلی خوب بود.ولی للللللللللططططططفففففااااااا دانلودشو هم بذاری آخه واسه همایش من این مطالبو نیاز دارم......- مائده
عالی بود
- امین پاکرای
خوبه ولی چطوری دانلود کنم- خدیجه
خوبه ولی چطوری دانود کنم- خدیجه
عالی بود کهکمکم کردید بیسته بای تا سلامی دوباره- محدثه
خوب بود ولي حيف كه عكس نداشت- مجيد
خوبه ولی میتونست کامل تر باشه- حسن
man bysar khwsh hastem kh man yk matlab bysar mohim ra az hyn brdasht kardem tshkir az shirkt tan kh hyn qadir jmalh khwsh haynt ra dad bh ma tashkir az iran- suliman
خیلی خوب بود- پارمیدا
چه طوری دانلودش کنم اخه اه اه
- پری
مطلبتون عالی بود ممنون
شانسی اومدم اینجا- بهار
عالی بود فقط عکس بذارید
- نوید
عالی بود.دوستتون دارم مممممممممممممرررررررررررررررسسسسسسسسییی
- fatemeh
عالیییییییییییییییییییییییییی بود.فقط حیف که عکس نداشت..................- آیلین
اصلا من مرید شما شدم چون به تحقیقم خیلی کمک کردید.
- حسین
دست شما دردنكنه --زكات علم نشر ان است.- چ.كوشكي
عالی بود- mohadese_
بابا شما لنگه ندارید ممنون- حسین
عععععععععععععععععععععععععععالی بود- saba
عااااااااااااااااااااالللللللللللللللللللی بووووووووووووووووود.مر30000000000000000 چند ساعته دارم دنبال مطلب واسه پاور پوینتم میگردم پیدا نمیشد دستتون درد نکنه!!!!!!!!!!!!!!!!- نفس
خيلي مرسي يه حالي داديد/

- masan 8
واقعا ممنون اطلاعاتم درباره ی خودم بیشتر شد- سوگند
از سایت علمی شما متشکرم مطالب خیلی خوبی داشت.- فرزانه
واقعا از این سایت ممنونم!TANK YOU!!!!!!!!!!!!!!!!- علی
خیلی عالی بود سه روز دنبال همچین چیزی بودم ممممممممممننننننننننننننننننوووووووووووووووننننننننننن........................................
- عسل
مرسی خیلی خوب بود فقط یک سوال بزرگ ترین مهره ستون فقرات کدومه ؟- غزل
ممنونیم مطالبش نسبتا به درد بخور بود ولی ای کاش تصاویر مرتبط با مطالب نیز در سلیتتون بود مرسییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی
- ؟؟؟؟
چرا تشریحات با تصویر نبود- yas
عاليه- بهرام
ممنونم از این که این همه مطالب خوب برامون گذاشتی.
واقعا متشکرم.- نستوه خانجانی
با تشکر از سایت ولی مطالب شما به درد دبستانی ها میخوره نه به درد دانشجویان.- s.a.m
خیلی ممنون واقعا خوب بود.- منا جهانگیری
عالی بود ، واقعآ خسته نباشید ...- n.k
خیلی خیلی عالی بود....


مرسی.- SH.A
سلام خسته نباشید مطلب خوبی بود ممنون به من که خیلی کمک کرد. بازم ممنون.
- fereshte
مطالب خوبه ممنون- saeed
سایت بسیار جالبی است ممنون از زحمتتان
- amir mahdi
بسیار خوب بود واقعا مرا کمک کرد..........- MOHAMMAD
خوب بود- محمّ ميرزائي
vaghean ali bood tnx. movafagh bashid.- niyosha
بسیار عالی بود اما مطالب را تکمیل تر کنید- سینا
در حد بنز&bmw- ESI
دستت دارم عزیزم- ریبا
ازتون ممنونم بسيار مفيد وخواندني بود- kasra.m
kheili khob boud be darde tahghigh va kare pover pointe ma mikhord.mer30- pantaha
خیلی خیلی خوب بود از زحماتتون متشکرم

- sahar
با تشكر.خيلي خوبه اگه ميشه در مورد استخانهاي ديگه هم بنويسيد.مثلا استخان بازو استخان مچ پا و دست توضيح دهيد
- tohid.aliasgarzade
سلام بسیار عالی بود اما اگر توضیات زیادتر داده شود بهتر میشود.
- سحر صبا عزیزی
عالیه،اگه میشه در مورد ترین های استخوان(کوچک ترین،بزرگ ترین و...) هم چیزی بنویسید.- امیر
اگر امکان دارد درباره شکسته شدن یک طرف استخوان ترقوه که بدون جابجایی از داخل جوش می خورد بدون جا انداختن توضیح دهید با تشکر- م.
اگر میشود درباره شکستگی استخوان ترقوه که یک طرفش شکسته بدون جابجایی از داخل این جوش می خورد توضیح دهید.
- م:
ميشه كاملترش كرد- مجيد
خيلي عاليست ولي اگروزن اندام مختلف بدن را نسبت به كل وزن بدن بزنيدبهترميشود- هادي حيدري
khoob bood vali age aks ham dasht ali mishod



- fargam
بد نیست توضیح های بیشتر لازم است- عباس
خوبه
- سشهي
mer30 tashakor
- moji love
خیلی خوب بود بیست بیست
- غزاله
مطالب بسيار خوب و آموزنده بود.اگر مطالب با شكل باشد آموزش به نحو بهتري صورت مي گيرد .- lمرجان
خیلی عالی بود ولی ای کاش درباره ی استخوان ها بیشتر توضیح میدادید- ***
ممنون از مطلبتون
- aras
exellent- nili
عالي بود .......- nili
بیست بود- آرمیتا
خيلي خوب بود و اگر امكان پذيرباشددرمورد درد استخوانها و مفصلهاي مختلف مطالبي نوشته شود- محمد عباسپور
خيلي خوب بود و اگر امكان پذيرباشددرمورد درد استخوانها و مفصلهاي مختلف مطالبي نوشته شود- محمد عباسپور
با تشکر اگر انواع مفاصل نیز آورده شود با ذکر مثال مطالب سودمند تر خواهد بود - bita
عالی بود اما کاش در مورد مفصل مطلب بیشتر می ذاشتید.- hoda
خیلی خیلی عالی بود- محمد
آلی- mostafa

مغز و اعصاب
كليه