صفحه نخست
ارتباط با ما
درباره ما
سامانه SMS
تبليغات
ایمیل
شماره حساب
نقشه سایت
توييتر
فيس بوك
English
سه شنبه 31 تير 1393
کلمه کاربری رمز عبور
مایلم هم اکنون عضو شوم رمز عبور را فراموش کرده ام
تعداد نمایش:2861
امتیاز: 1 2 3 4 5 6

دوستی و دوستیابی

بروزرسانی : جمعه 27 شهريور 1388
منبع : موسسه کوهنوردی دالاهو
تنگه ساواشی
 
فیروزکوه یکی از شهرستانهای استان تهران در شرقی ترین ناحیه این استان واقع شده است، این منطقه با دارا بودن رودخانه های پر آب، دریاچه های آب شیرین و چشمه های آب معدنی متعدد از مناطق کوهستانی و ییلاقی استان تهران به شمار می آید. جاذبه های طبیعی شهرستان فیروزکوه، این منطقه را در زمره مناطق خوش آب و هوای استان تهران قرار داده است و بخش قابل توجهی از جمعیت استان را به ویژه در فصول گرم جذب خود می کند. جاذبه های معماری و آثار تاریخی متعدد که اغلب، به دوره قاجاریه تعلق دارد و کاروانسراها و قلعه های قدیمی، قبرستانهای تاریخی کهن ، غار و بقایای قلعه پشت تندیر به همراه بقعه های متعدد امامزاده ها، از جاذبه های این منطقه به شمار می آیند. یکی از نقاط دیدنی این شهرستان تنگه واشی و آبشار ساواشی به ارتفاع 8 متر است. این منطقه یکی از مناطق زیبا و طبیعی است، که بیشتر خانواده های تهرانی، این منطقه را می شناسند و در فصول گرم با خانواده خود به آن سفر می کنند.

برای رفتن به تنگه ساواشی که در 15 کیلومتری فیروزکوه واقع شده است از جاده ای فرعی در غرب فیروزکوه پیچیده و پس از 50 کیلومتر، به معبری باریک می رسیم.
معمولاً گردشگران با کرایه چارپایان مسیر جاده را تا رسیدن به تنگه واشی طی می کنند. زیرا این تنگه با پوشش صخره های بزرگ و بلند، دره های صعب العبوری را به وجود آورده است.
متأسفانه تنگه واشی نیز مانند بافت تاریخی بسیاری از شهرهای کشور از گزند آلودگی های شهری که عمدتاً توسط گردشگران به وجود می آید، در امان نمانده است. برخی از کارشناسان محیط زیست حضور بی شمار گردشگر را برای این تنگه خطرناک اعلام کرده اند.
تنگه واشی علاوه بر دارا بودن پوشش صخره ای بلند و زیبا، دارای آبشار و رودخانه ای است که در زیر آن پارکینگی احداث شده است. در این تنگه بسیاری از حیوانات و جانورانی زندگی می کنند که حیاتشان با ورود گردشگران که اغلب شکارچیان ماهری هم هستند، رو به نابودی است.
تنگه واشی، علاوه بر برخورداری از منابع زیبای طبیعی، دارای چند اثر تاریخی است. در این تنگه باریک و صعب العبور یک کتیبه از دوران قاجار به یادگار مانده است. این کتیبه که جزو سه کتیبه معروف دوران قاجار است به دستور فتحعلی شاه حکاکی شده است. این کتیبه ها در تنگه واشی، چشمه علی شهرری و تونل وافه در جاده هراز واقع شده است.
فتحعلی شاه که زمان قبل از پادشاهی خویش را در شیراز گذرانده بود، با دیدن نقش برجسته های دوره هخامنشی و ساسانی سه نفر به نام های حجارباشی، نقاش باشی و معمارباشی را مسئول ساخت این کتیبه ها کرد که نام هر سه آنها در گوشه های این کتیبه نمایان است.
کتیبه مذکور 6 متر عرض و 7 متر طول دارد که وقایع زمان فتحعلی شاه دور تا دور این کتیبه روایت شده اند.
بزرگترین نقش برجسته این کتیبه ها، با مضمون شکارگاه و با تصویر اسب، نیزه و شکارهایش می باشد ، که در اطراف او می توان عباس میرزا، علی قلی میرزا و علی نقی میرزا پسران او و همچنین نوادگانش را در حال شکار دید.
اشکال پرندگان و حیواناتی چون بزکوهی، آهو، گوزن نیز در این نقش برجسته دیده می شود. حیواناتی که امروز نیز در تنگه واشی آنها را می توان یافت. این کتیبه که قدمتی 185 ساله دارد، به گونه ای در دل کوه حک شده که از بارش باران و تابش آفتاب در امان است.
در تنگه واشی نوعی از گیاهان کمیاب به نام "باریجه" می روید که گیاهی محلی است و از سوی سازمان حفاظت محیط زیست محافظت می شود.


 


تاریخ تنگه ۶ هزار ساله ساواشی زیر پای گردشگران محو می شود

تنگه واشی که بخش های ارزشمندی از میراث طبیعی و تاریخی را در خود گنجانده و‌ قدمت بخش هایی از آن به هزاره چهارم پیش از میلاد می رسد، از شرایط مناسب حفاظت برخوردار نیست.
تنگه واشی، اگر چه در حال حاضر به عنوان گردشگاه،‌ پذیرای تعداد زیادی از گردشگران است اما با توجه به جاذبه های طبیعی و تاریخی این منطقه ، تاکنون برنامه مدونی در زمینه ساماندهی و حفاظت از این مجموعه از سوی هیچ نهاد و ارگانی ارایه نشده است. تنگه واشی که حجاری هایی از دوران فتحعلی شاه قاجار بر بخشی از صخره های آن نقش بسته، در سال های اخیر و به دنبال بی توجهی گردشگران ارزش های تاریخی آن آسیب دیده و آبشار ساواشی که یکی از مناظر طبیعی ارزشمند این محوطه به شمار می آید، با معضلات زیست محیطی جدی روبرو است.
بی توجهی مسئولان به این محیط تاریخی و طبیعی در حالی ادامه می یابد که به گفته کارشناسان، در صورت انجام عملیات کاوش در این محدوده می توان به نتایج تاریخی ارزشمندی از گذشته این محدوده دست یافت.
«ناصر پازوکی»‌سرپرست کارگاه های مرمت فیروزکوه و کارشناس ارشد میراث فرهنگی، در این زمینه می گوید:‌ «به منظور حفظ و حراست از میراث تاریخی و طبیعی این منطقه، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران،‌نسبت به ثبت تنگه واشی و مجموعه تاریخی اطراف آن در فهرست آثار ملی کشور اقدام کرده است.»
وی افزود: «با توجه به استقبال عمومی به ویژه در ایام تعطیل روزانه بیش از 15 هزار نفر گردشگر به این منطقه وارد می شوند اما حضور این تعداد گردشگر در حالی است که هیچگونه امکان رفاهی خاصی برای گردشگران وجود ندارد.»
وی گفت:‌ « اثر هنرمندان مشهوری بر حجاری های تنگه واشی که قدمت آن به دوران قاجار می رسد نقش بسته ، اما اقدامات ویژه ای در زمینه حفاظت از این میراث تاریخی به عمل نیامده است.»
به گفته وطنی، در سال های گذشته، حضور نیافتن نیروی انتظامی در منطقه موجب وارد آمدن خسارت هایی از سوی اهالی و گردشگران بر حجاری و محوطه تاریخی تنگه واشی شده است.
وی افزود: «از سوی فرمانداری شهرستان فیروزکوه،‌ جلسه های مشترک با شورای روستای جلیزجند (روستای همجوار با تنگه واشی)‌ به منظور توسعه آگاهی اهالی بومی منطقه در جهت حفظ میراث طبیعی و تاریخی موجود در تنگه واشی، برگزار شده است. تا از افزایش خطر حفاری و آسیب رسانی در این منطقه تاریخی طبیعی جلوگیری شود.»
«علی فرحانی» معاون پژوهشی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران در این زمینه معتقد است: «تنگه واشی پتانسیل های پژوهشی فراوانی را در زمینه دستیابی به یافته های باستان شناسی در خود گنجانده است و هر چند در برنامه های پیشنهادی بارها درخواست اعتبار شده اما اقدام خاصی برای تامین اعتبارات لازم انجام نگرفته است.»
به گفته فرحانی، حفاظت از محوطه تاریخی _ طبیعی تنگه واشی در حال یک موضوع مهم و از آنجا که این مجموعه متولی خاصی ندارد خطر توسعه ساخت و سازهای غیرمجاز در اطراف این منطقه تنگه واشی را تهدید می کند.
وی گفت: «گردشگرانی که روزهای تعطیل برای تفریح به این منطقه می آیند، به علت ناآگاهی نسبت به ارزش های تاریخی _ طبیعی این مجموعه آسیب هایی را بر تنگه واشی،‌ آبشار ساواشی و حجاری های تاریخی آن وارد آورده اند.»
در داخل تنگه واشی و در سمت راست رودخانه، جایی که دره بسیار تنگ می شود،‌ بر دیوار صخره کوه نقش برجسته تاریخی حک شده است. محل قرار گرفتن نقش های برجسته به گونه ای است که به خاطر قرار داشتن در زیر صخره از آثار زیانبار جوی و عوامل طبیعی تاثیرگذار مصون مانده و نفوذ برف و باران در آن اندک است. همچنین نور خورشید به دلیل نزدیکی صخره های دو طرف تنها دو ساعت در طول روز بر این اثر می تابد.
در گرداگرد نقش برجسته تنگه واشی آیاتی از قرآن و اشعاری در مدح فتحعلی شاه و خانه اش در قاب نقره ای مستطیل شکل جای گرفته است.
در بخش دیگری از این مجموعه، قلعه «پشت تندیر» تنگه واشی قرار گرفته است که بخش اعظم معماری آن در زیر خاک مدفون شده و تنها در قسمت جنوب غربی آن بقایای یک برج دیده   می شود. مشاهده بقایای سفال گردآوری شده از سطح تپه نشان می دهد که این قلعه از هزاره چهارم تا اواخر دوره ایلخانیان محل استقرار و به عنوان دژی مورد استفاده بوده است.
در دامنه شمالی ارتفاعات که قلعه بر فراز آن قرار دارد، بقایای قبرستانی وجود دارد، که قطعات سفالی کشف شده و فرم گورهای آن نشانگر قدمت آن تا هزاره دوم قبل از میلاد است. در شمالی ترین نقطه تنگه واشی مزرعه و دشت کوچکی واقع شده که در امتداد دو دره سرسبز و رودخانه چشم انداز زیبایی را به وجود آورده است.







 

 برای ورود به سایت "ام شارژ" کلیک کنید





نظر خوانندگان در مورد اين مطلب ارسال نظر شما

مغز و اعصاب
كليه