صفحه نخست
ارتباط با ما
درباره ما
سامانه SMS
تبليغات
ایمیل
شماره حساب
نقشه سایت
توييتر
فيس بوك
English
جمعه 4 فروردين 1396
تعداد نمایش:2764
امتیاز: 1 2 3 4 5 6

دانلود كتابهاي الكترونيكي
دوستی و دوستیابی

بروزرسانی : پنج شنبه 7 آبان 1388
دومین دیوار تاریخی جهان دیوار سرخ گرگان ، بعد از دیوار چین
قزل آلان یا مار سرخ ( دیوار بزرگ گرگان ) طولانی ترین اثر معماری ایران باستان و پس ازدیوار چین دومین دیوار تاریخی قاره آسیا با 200 کیلومتر طول ، در دشت گرگان و ترکمن صحرا قرار دارد . این دیوار از شرق دریای خزر در خواجه نفس شروع و از شمال آق قلعه و گمشیان گذشته ، پس از پیمودن شمال گنبد به طرف شمال غرب رفته و در کوه های پیش کمر محو می شود . در نوشته های تاریخی ، دیوار بزرگ گرگان را که مانعی در برابر بیابانگردان آسیای میانه بوده ، به نامهای سد سکندر ، سد انوشیروان ، سد فیروز ، دیوار دفاعی و ... نامیده اند و مطالب گوناگونی در مورد آن بیان داشته اند .

نخستین پژوهش های باستان شناسی این دیوار توسط ژاک دمرگان فرانسوی درست 100 سال پیش صورت گرفت که بخشی از مسیر دیوار را از روی نقشه ترسیم نمود . بعد از او باستان شناس فرانسوی ، آرن ، در سال 1312 خورشیدی بخشی از دیوار گرگان را به صورت پیمایشی ، شناسایی و معرفی کرد . در سال 1316 خورشیدی اریک اشمیت آمریکایی با پرواز بر فراز منطقه ، خط قرمز رنگی را روی زمین مشاهده کرد که با پیچ و تاب از دریا به سمت کوه های پیش کمر در شرق استان ادامه یافته است . او با دیدن این منظره عجیب ، پرواز را بار دیگر تکرار کرد و با تهیه عکس های هوایی گام مهمی در شناسایی دیوار برداشت . بعد از آن دکتر محمد یوسف کیانی در سال 1350 با پرواز مجدد روی دیوار، موفق به برداشتن عکس های جالب توجهی از دیوار شد و طول دیوار را 175 کیلومتر با 32 قطعه وابسته شناسایی کرد .
در سال 1378 با شروع ساخت سد گلستان ، بخشی از مسیردیوار در محدوده ی کانال آبیاری و زهکشی سد قرار گرفت و بنا بر ضرورت حفظ دیوار ، آب سد از طریق دو کانال از زیر دیوار هدایت شد . بعد از آن در سال 1381 دیوار در شش فصل کاوش شد که اطلاعات فراوانی از آن به دست آمد به طوری که هم اکنون باستان شناسان طول دیوار را 200 کیلومتر می دانند . از آنجایی که در برخی از نوشته ها این دیوار تا مرو ادامه داشته ، باستان شناسان احتمال می دهند طول دیوار بیشتر از 200 کیلومتر باشد که در کاوش های آینده به جواب آن خواهند رسید . طبق آخرین نمونه های آزمایش شده در آزمایشگاه های معتبر ، این دیوار مربوط به دوره ی ساسانی است .
دیوار گرگان در مناطق کوهستانی 2 متر و در دشت 10 متر عرض داشته و آجرهای بزرگ آن ابعاد 41 در 41 و قطر 10 سانتیمتر در ده ها کوره آجرپزی پخت می شده است . بسته به خاک منطقه ای که آجر پخته می شد ، رنگ آن از نخودی تا قرمز فرق می کند . خندقی 30 متری هم در جلوی دیوار کنده شده که آب از طریق آن به دشت ها و کوره های مسیر می رسید . از ارتفاعات پیش کمر تا روستای زاو در پارک ملی گلستان که 35 کیلومتر است ، بخش هایی از دیوار سالم تر باقی مانده و با حفاری در چندین نقطه خوشبختانه بقایای دیوار از زیر خاک بیرون آمده است .
در کاوش هایی که تاکنون انجام شده است ، 2 هزار متر مربع از دیوار حفاری گردیده که در پی آن یک آتشگاه و استراحگاه سربازان که فضا وابسته به دیوار بوده که کشف شده است همچنین دو قلعه از حدود 38 دژ تخمین زده در طول دیوار کاوش شده که به نظر محل سکونت سربازان بوده است . قلعه ها از اندازه های 120 در 120 متر شروع و بزرگترین آن به 240 در 300 متر می رسید . اکنون برای حفاظت دیوار در قسمت هایی از آن در دوطرف دیوار میله گذاری انجام شده تا حریم دیوار حفظ و از خرابی آن جلوگیری شود . راندن خودروها روی آجرهای ریخته از دیوار موجب شکستن و از بین بردن آنها شده و بعضی از اهالی از آجرهای دیوار برای ساختمان سازی خود استفاده کرده اند . همچنین رعایت نکردن حریم دیوار از سوی سازمان های دولتی ، خسارات فراوانی را به دیوار زده است .
طبق گزارشات مردمی نمونه هایی از آجرهای دیوار نزدیک ساحل دریای خزر و داخل خلیج گرگان دیده شده است . در فصل آینده کاوش ، باستان شناسان قصد دارند اکتشاف زیر آب دریا را با کمک غواصان انجام دهند تا آثار معماری احتمالی مدفون شده دیوار گرگان را در زیر آب به دست آورند . گفتنی است دیوار تمیشه ، دیوار دیگری در جنوب دیوار بزرگ گرگان است که بخش شمالی آن در خلیج گرگان وجود دارد و احتمال اینکه دیوار بزرگ گرگان و تمیشه زمانی یک دیوار بوده است ، وجود دارد .
منبع:مجله خدایا کمکم کن،شماره 6







 

 برای ورود به سایت "ام شارژ" کلیک کنید




نظر خوانندگان در مورد اين مطلب ارسال نظر شما

لار
انوبانی نی
تخت جمشید
پاسارگاد
کندوان
تخت سلیمان
سهولان
مغز و اعصاب
حسنلو