صفحه نخست
ارتباط با ما
درباره ما
سامانه SMS
تبليغات
ایمیل
شماره حساب
نقشه سایت
توييتر
فيس بوك
English
سه شنبه 11 شهريور 1393
کلمه کاربری رمز عبور
مایلم هم اکنون عضو شوم رمز عبور را فراموش کرده ام
تعداد نمایش:1347
امتیاز: 1 2 3 4 5 6

احمد آرام
ويزاي آنلاين تاجيكستان
خواص گياهان

بروزرسانی : جمعه 13 خرداد 1390
معرفی شهرستان طرقبه شاندیز
این شهرستان در شمال شرق ایران و مرکز استان خراسان رضوی و در غرب و شمال غربی مشهد مقدس به مساحت ۱۲۰۰ کیلومتر مربع با جمعیت تقریبی ۵۰۶۶۵ نفر واقع است. این شهرستان در حال حاضر شامل دو بخش طرقبه و شاندیز بوده که از اواخر سال ۱۳۸۷ در تقسیمات کشوری تبدیل به شهرستان شده است.


شهرستان طرقبه شاندیز با دارا بودن سابقه کهن تاریخی فرهنگی ممتاز و آثار و ابنیه تاریخی (آرامگاه ها، رباط ها، مساجد، کاروانسراها، حمام ها، قلعه های قدیمی، برج و بارو، آسیاب های آبی، حوض انبارها، قبرستان ها با کتیبه و سنگ قبرهای قدیمی و دیدنی، گنجینه های قدیمی سنگ نگاره ها و …) همواره مورد توجه بسیاری از گردشگران است. تعدادی از روستاهای منطقه بدلیل ویژگی سنتی معماری و تاریخی از مراکز مهم دیدنی و جذاب محسوب می شوند طبیعت زیبا و جاذبه های فرهنگ بومی و سنتی مردمان این ناحیه در آئین ها، مراسم مذهبی، ازدواج، صله رحم، کشت و کار در زمره مهمترین جاذبه های شهرستان است که قابلیت بسیار زیاد توسعه گردشگری طبیعی و تاریخی بوده و نزدیکترین قطب گردشگری به پایتخت معنوی ایران اسلامی است و از معدود مناطق تفرجگاهی با جاذبه های طبیعی کوهستانی، چشم اتدزهای سرسبز، رودخانه و هوای مطبوع که یکی از مهمترین و شاید بتوان گفت تنها تنفس گاه شهر بزرگ مشهد می باشد. این شهرستان از مناطق ویژه ای برخوردار بوده که از گذشته تا کنون موجب جذب گردشگران داخلی و خارجی شده دارای بسترهای مناسب و قابلیت های سرمایه گذاری جهت توسعه گردشگری است.

 

کوه پربرکت و سر به فلک کشیده بینالود که بین جلگه مشهد- قوچان و نیشابور واقع گردیده سرچشمه حیاتی و فرح بخش کوه پایه های قشنگ و زیبایی است که در دامنه ی آن قرار داشته و زیباترین دره ی با صفا و پردرخت باغ های میوه را بوجود آورده است. دره های با صفای جاغرق و طرقبه، دهبار و حصاروگلستان، کاهو و دولت آباد ، زشک و ابرده و شاندیز، کنگ و نقندر، اردمه و اسلامرود و مغان همه از کوه پربرکت بینالود سرچشمه می گیرند و بهترین ییلاق های  دل انگیز و نقاط خوش آب و هوای شهرستان در این دره ها واقع شده است.

یکی از جاذبه های ویژه و اختصاصی این منطقه وجود رودخانه های متعدد و دره های سرسبز پر آب با چشم اندازهای خیره کننده و مجموعه درختان سر به فلک کشیده ی سایه گستر، بوته زارهای تمشک، انواع گلهای وحشی و خودرو، گیاهان دارویی در حواشی رودخانه ها و هوای پاک ومطبوع موجب جلب و جذب خیل عظیم مشتاقان طبیعت در تمامی فصول سال گردیده است. رودخانه های خروشان، مواج و حیات بخشی که از دامنه های شمالی کوههای بینالود سرچشمه می گیرند شامل: « مغان، مج، مایان، دهبار، جاغرق، کنگ، زشک و محله زشک می شوند».

شبکه راههای ارتباطی شهرستان :

وضعیت طبیعی منطقه به گونه ای است که رشته کوه بینالود قسمت عظیمی از آن را در برگفته و به همین دلیل اکثر راههای ارتباطی منطقه کوهستانی است. کل راهها مجموعاً ۴۸۰ کیلومتر است که تقریباً ۲۵۰ کیلومتر آن آسفالته و بقیه به صورت شوسه و مال رو کوهستانی می باشد. منطقه طرقبه و شاندیز با شبکه اصلی مرکب از سه شاخه که در منطقه وکیل آباد به هم می رسند پوشیده شده است.

۱- شاخه شرقی: با امتدادی در جهت شرق به غرب وارد مشهد می شود.

۲- شاخه غربی: با امتداد شمال شرقی به جنوب غربی به طرقبه می رسد.

۳- شاخه شمالی: با امتداد شمال غرب به جنوب شرق به شاندیز منتهی می شود.

مسیرهای فرعی بین روستاها که از حاشیه ی رودخانه ها و مناطق کوهستانی عبور می کند، یکی از جاذبه های منحصر به فرد منطقه محسوب می گردد که عبارتند از:

مسیر نقندر به کنگ از کنار رودخانه با طبیعتی زیبا، مسیر گلستان به مایانات و ازغد از دو مسیر حاشیه ی رودخانه و کوهستان که در حال حاضر یکی از تفرجگاه های بسیار دیدنی می باشد، مسیر شاندیز به زشک که یکی از مناظر دیدنی می باشد، مسیر کوهستانی خلج به اردمه، اسلامرود و مغان و سربرج، تجر و مج از دو مسیر رودخانه و کوهستان با مناظری جذاب و دیدنی، مسیر طرقبه به کلاته آهن و دهبار از کوهستان، مسیر شاندیز- کلاته ابراهیم و گراخک به طول ۸ کیلومتر.

پوشش گیاهی مناطق مختلف شهرستان:

درختان مثمر و میوه دار: آلو، زردآلو، هلو، گردو، گیلاس، سیب، توت.

درختان غیر مثمر: سپیدار، اشن، چنار، زبان گنجشک، اقاقیا، صنوبر.

گونه های درختچه ای: سماق، زرشک، نسترن وحشی، آلبالوی وحشی، گل گزی، شیرخشت.

گیاهان دارویی: پونه، چای کوهی، اسطوقدوس، ریواس، کاکوتی، کلپوره، ختمی، گلپر، موسیر، بابونه، بارهنگ شاه تره، کاسنی، شیرین بیان، شقایق، سریش، کنگر، زیره سیاه، بومادران، تره وحشی.

در حاشیه ی رودخانه ها: تمشک، غازیاغی، گزنه، بارهنگ، پونه، گل زوفا، بنفشه معطر، جوز، درمنه.

و درختان جنگلی از قبیل: کاج، ارس و ارغوان.

جانوران منطقه:

پستانداران: قوچ، بزکوهی، گراز، کفتار، گرگ، شغال، روباه، خرگوش.

پرندگان: هدهد، تیهو، سیاه سینه، کبک، قوش، عقاب، زاغ، کلاغ، جغد، دم جنبانک، بلبل.

خزندگان: انواع مارها(کبری، افعی، کبچه، شتری مار، مار جعفری)، مارمولک.

سنگ نگاره های شهرستان طرقبه شاندیز:

یکی از جاذبه های دیدنی و قابل توجه این شهرستان وجود بالغ بر دو هزار سنگ نگاره (تا کنون شناسایی شده) در سرتاسر مناطق دره ها و حواشی رودخانه ها و دامنه کوهها می باشد که حکایت از زندگی مردمانی در سالیان گذشته و دور دارد که به دلیل موقعیت جغرافیایی و وجود آب و هوای مناسب در این منطقه به سر می بردند. بیشترین نقوش این سنگ نگاره ها مربوط به بز کوهی با شاخ های بزرگ و کشیده است و به سبک های گوناگون در قالب صحنه ها دیده  می شود. از دیگر نقوش می توان به ترتیب فراوانی از « شکار، نمادها، مراسم آئینی، انسان، گرگ، اسب، پلنگ، شتر، شیر و ابزارها» نام برد.

یکی از شاخص ترین نگاره های منطقه واقع در حوضه آبریز رودخانه طرق (دامنه های شمالی بینالود) که بالغ بر صد نگاره در قالب یک بوم بر روی صخره ای یکدست به صورت شگفت انگیزی با نقش های زیبا حک شده اند. یکی از منحصر به فردترین نگاره های منطقه و ایران، بلکه جهان نقش انسانی سوار بر فیل خودنمایی می کند. سنگ نگاره های شهرستان در مسیرهای: محدوده آبریز رودخانه های مشرف به بند گلستان، رودخانه طرق، رودخانه بار، دره داغستان در فاصله سه کیلومتری شهر طرقبه، مسیر شاندیز، نقندر، شلگرد، گراخک.

جاذبه های گردشگری شهرستان:

سد چالیدره: این سد در فاصله ده کیلومتری غرب مشهد و در مسیر طرقبه به نقندر واقع شده و دارای مجموعه های تفریحی، لمکده، شهربازی، اماکن پذیرایی، قایقرانی، اسکی روی آب، ماهیگیری، آمفی تأتر و آلاچیق های خانوادگی     می باشد.

بند گلستان: این بند تاریخی در ۴ کیلومتری مشهد در مسیر طرقبه و در امتداد روستای با صفای گلستان واقع شده و از آثار دوره تیموری است. دریاچه پشت سد تفرجگاه بسیار زیبایی برای گردشگران با چشم اندازهای دیدنی ایجاد کرده و دارای امکاناتی همچون قایقرانی، کافه سنتی، اسکی روی آب و رستوران می باشد.

غار مغان: در فاصله ۳۰ کیلومتری مشهد و ۵۸ کیلومتری طرقبه در جنوب روستای مغان و دامنه های بینالود قرار دارد. و یکی از پدیده های شگفت انگیز طبیعت و مورد توجه غارنوردان ایرانی و خارجی و علاقمندان به طبیعت می باشد. عمق غار حدود ۵۰۰ متر و در داخل آب حوضچه های آب و ستون های آویز از سقف با شکل های خیره کننده و همچنین غارهای عمیق می باشد.

ارغوان دره: در فاصله حدود ۴ کیلومتری طرقبه و در مسیر طرقدر به روستای کلاته آهن قرار دارد و چون رویشگاه و خواستگاه طبیعی گیاه ارغوان می باشد به همین نام خوانده می شود. این منطقه علاوه بر ارغوان زارهای زیبا، دارای چشمه سارهای گوارا و مناظر بسیار دیدنی و خیره کننده است و محیطی آرام و دلنشین برای استراحت است.

دره داغستان (کمر مقبولا): این دره در فاصله ۳ کیلومتری شهر طرقبه با کوههای زیبا واقع شده است. راه قبلی روستای نقندر از این مسیر بوده و همچنین محور منتهی به کوههای کمر مقبولا که به گویش محلی به معنی کوه خوب و زیباست و دلیل آن هم وجود سنگ هایی با شباهت حیرت انگیز است که اشکال مختلفی از انسان و حیوان را جلوه گر می سازد.

بازار بین المللی بعثت طرقبه: واقع در مرکز شهر طرقبه دارای ۱۲۰ واحد تجاری عرضه صنایع دستی، خشکبار، زعفران، انواع سوغاتی و…  و امکانات تفریحی و رفاهی می باشد.

بوستان های شهرستان: در شهر طرقبه (بوستان و تپه نصوح آباد روبروی بند گلستان، بوستان لاله در میدان شهدا، بوستان طلوع در ورودی شهرک طلوع، باغ پونه در بولوار معلم، بوستان گلستان در ورودی شهرک بوستان و مجاورت روستای گلستان، بوستان محله نیلوفر در خیابان رسالت، پارک جنگلی کلاته قنبر در ۴ کیلومتری روستای نقندر و پارک جنگلی دکل، پارک جنگلی بهمن) – در شهر شاندیز ( پارک جنگلی، بوستان اساطیر، بوستان کودک).

سایر مناطق گردشگری: مجتمع گردشگری گلستان شاندیز، مجتمع گردشگری دهکده شاندیز، مجتمع دشت بهشت شاندیز، تله کابین زشک، مجتمع بزرگ تجاری شاپینگ سنتر پدیده شاندیز، مجتمع تجاری، تفریحی ویلاژتوریست طرقبه.

روستاهای شهرستان طرقبه شاندیز با جاذبه های طبیعی گردشگری: روستاهای حصار گلستان، کنگ، ازغد، مایانات، مغان، تجر، جاغرق، ابرده، زشک، طرقدر، نقدر، دهبار، عنبران، گراخک، ویرانی، حصارسرخ.

آثار و ابنیه تاریخی طرقبه شاندیز:

مزار ویرانی: در اراضی قریه لنگر در مجاورت روستای ویرانی و در مسیر مشهد – شاندیز واقع شده است. بنای آجری مقبره با نقشه ای چهار ضلعی مشتمل بر فضای مرکزی، چهار ورودی، سه ایوان در جهات شرقی، شمالی جنوبی و گنبدی برفراز آن می باشد. به اعتقاد برخی از صاحب نظران مزار ویرانی مدفن « شیخ اخی علی قتلقشاه ویرانچی» است که در ابتدا خانقاه بوده و بعد به آرامگاه تبدیل شده است. و معماری آن منتسب به دوران تیموری بوده است ولی بنیان آن قبل از این دوره صورت گرفته است.

مقبره شیخ حافظ بهاءالدین عمر ابردهی: از عرفای قرن هشتم که پس از « اخی علی» مهمترین شیخ کبروی    خطه ی توس بوده است. مقبره وی در گورستان میان شاندیز و ابرده قرار دارد که در سال ۱۳۷۸ تجدید بنا گردید.

مقبره شیخ علاءالدین ملا علی مایانی: یکی از عرفای قرن هشتم و از پیروان شیخ عبدالله گرجستانی بوده است. مزار این عارف در روستای مایان علیا در دامنه کوهی مشرف به رودخانه ازغد (مایان) قرار دارد.

مزار شیخ عبدالله: از عرفای قرن هشتم این ولایت بوده که مزار آن در روستای کنگ مجاور رودخانه می باشد.

چاپارخانه صفی آباد: این مکان با دیواره های خشتی و گلی محل استقرار و اقامت مسافران، زائران و کاروانیان ولایت توس بوده و در مسیر راه قدیم مشهد به شاندیز واقع شده است. در اطراف این بنا و در قسمت های بیرونی بقایای   طاقچه های زیادی برای بستن و آذوقه چهارپایان و شتران دیده می شود.

قلعه کردی زشک: این قلعه در روستای زشک مجاور رودخانه در محلی بنام بازه حصار در کمر کوه واقع شده و دارای برج و دیوارهای گلی می باشد که پناهگاه مردم از حملات غارتگران و متجاوزان بوده است. در این قلعه کانال و تونلی تا کنار رودخانه دیده می شود که در زمانهای محاصره قلعه تأمین آب شرب اهالی از این طریق میسر می شده است.

قلعه حصار کنگ: این قلعه در روستای کنگ در کوهی میان رودخانه کنگ و زشک واقع شده است قلعه مذکور سنگی بوده و به نقل از اهالی منطقه در زمان صفویه محل اختفاء و نگهداری اشیاء گرانبها، طلا و زیورآلات حاکمان بوده است.

قلعه سنگی گراخک: در فاصله ۲ کیلومتری جنوب روستای گراخک بر فراز کوهی قلعه قدیمی سنگی قرار دارد که دارای چهار برج بوده و هم اکنون سه برج آن تخریب شده است.

حوض انبارهای تخته مایان: در ارتفاعات مشرف به روستاهای زکریا، حصار گلستان، مایانات، خلج و منطقه آب و برق مشهد واقع گردیده و به منظور تأمین آب شرب کشاورزان و عبور قافله هایی که از منطقه طرقبه و شهرستان نیشابور به مقصد مشهد جهت زیارت و تجارت می گذشتند ساخته شده است.

رباط های مسیر جاغرق و کنگ: این رباط ها در زمان ناصرالدین شاه جهت استقرار و اقامت مسافران بنا گردیده که آثار آن کم و بیش در مسیر رودخانه های جاغرق و کنگ دیده می شود.

سنگ کمربسته (سنگ مولانا): از اماکن مذهبی شهر طرقبه می باشد که در بین مردم از قداست خاصی برخوردار است بر روی این سنگ اثر سم اسب و یک زنجیر که دور تا دور آن بسته شده دیده می شود. با اینکه سالیان سال از وجود این سنگ می گذرد ولی هنوز هم آثار موجود بر روی آن از بین نرفته و قابل رویت است. این مکان در ابتدای راه رودخانه واقع شده و منسوب به زمان عبور یکی از بزرگان دین از این منطقه می باشد مردم با حضور و روشن کردن شمع و نذر ونیاز یاد آن بزرگوار را گرامی می دارند.

سنگ کمر بریده: در حدود ۲ کیلومتر بعد از ابرده به طرف زشک صخره ای سنگی قرار دارد که قسمتی از نهر آب را تشکیل می دهد و انگار کوه از وسط نصف شده و آب از میان این کوه سنگی در جریان است این منطقه نیز در بین مردم احترام خاصی دارد.

سنگ خواهر و برادر: در دامنه کوهی مشرف به کال حرز و بعد از رودخانه دهبار، دو سنگ سیاه در کنار هم قرار دارد بر اساس افسانه ای کهن در بین اهالی منطقه آمده است که خواهر و برادری از چنگ جور و ستم حاکمان به این مکان پناه برده و به فرمان خداوند پنهان شده اند.

مسجد، حمام و مدرسه علمیه روستای ازغد: یکی از مهمترین آثار تاریخی منطقه مسجد قدیمی روستای ازغد است بنای این مسجد که ظاهراً مقبره بوده مربوط به عهد تیموریان می باشد این بنای سنگی دارای ورودی با شبستان و ایوان مسقف و ستون چوبی است و در دوره قاجار مرمت شده است. یکی از دیدنی های این مسجد در چوبی آن است که از نظر زیبایی و کنده کاری در نوع خود بی نظیر است. از دیگر آثار تاریخی این روستا مدرسه علمیه و حمام قدیمی با قدمت ۵۵۰ سال می باشد.

موزه مردم شناسی رباط ویرانی: این موزه در فاصله ۱۰ کیلومتری جاده مشهد- شاندیز در روستای ویرانی واقع شده است. این رباط کاروانسرا در دوره تیموری و در مسیر راه تابستانی مواصلاتی نیشابور به توس بنا گدیده است و از نوع رباط های سرپوشیده و فاقد حیاط مرکزی می باشد. این بنا دارای ۹ غرفه با طاق های جناغی است که ۸ غرفه به شکل قرینه روبروی غرفه در انتهای بنا قرار گرفته و پلان آن تقریباً مستطیل است و در ساختمان این سازه از سنگ در شالوده بنا و آجر در دیواره ها و سقف با ملات آهک استفاده شده است. در سال ۱۳۸۵ این رباط توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تبدیل به موزه مردم شناسی با غرفه های متعدد و بسیار دیدنی از مشاغل سنتی این منطقه گردید.

امامزادگان یاسر و ناصر (علیهماالسلام): در فاصله ی ۵ کیلومتری غرب مشهد، مسیر طرقبه و در امتداد دره بند گلستان و روستای حصار آرامگاه امامزادگان یاسر و ناصر از فرزندان حضرت امام موسی کاظم (ع) و برادران بزرگوار حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) قرار دارد که محل زیارت مشتاقان اهل بیت و خاندان عصمت و طهارت است.

فهرست آثار تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز: آرامگاه شیخ عبدالله، بقایای قلعه طرقدر، قبرستان نقندر، برج قلعه، رباط پای کوه کنگ، رباط پای گدار جاغرق، قلعه حصار، قلعه کمرتیغ، مسجد ازغد، روستای کنگ، قبرستان کنگ، بقایای قلعه عنبران، قبرستان جاغرق، دخمه قنبرتیغ، قبرستان دهبار، حمام های دهبار، رباط بالای کوه جاغرق، رباط نصوح آباد، آب انبار گلستان، حسینیه حصار، قبرستان مایان وسطی، مقبره ملاعلی، مدرسه علمیه ازغد، حمام های ازغد، حوض انبارهای تخته اسلامرود، سنگ نگاره های بازه ازغد، سنگ نگاره های بازه دودر، بقایای قلعه مغان، قلعه اردمه، قبرستان ابرده سفلی، مقبره شیخ حافظ ابردهی، قلعه کردی زشک، بقایای رباط زشک، بقایای قلعه شاندیز، قبرستان و قلعه باغ رو گراخک، سنگ نگاره های چکل نظر داغستان، سنگ نگاره های کمر مقبولا، سنگ نگاره های شتری، قبرستان ویرانی، مزار ویرانی، رباط ویرانی، چاپارخانه صفی آباد، بند گلستان، سنگ نگاره های چشمه سرخ، سنگ نگاره کال خرگوش، حوض انبارهای تخته مایان، قلعه کهنه چاهشک، حمام چاهشک.

نظام اقتصادی شهرستان طرقبه شاندیز:

۱- کشاورزی( باغداری، زراعت، شیلات، دامداری)

باغداری: که عمدتاً در حاشیه رودخانه و محور شاندیز، ابرده، زشک و محور طرقبه، نقندر، کنگ و محور طرقبه، عنبران، جاغرق و محور گلستان، کلاته آهن، دهبار و محور گلستان، مایان، ازغد و محور سربرج، تجر، مج و محور اسلامرود، اردمه، مغان و محور زشک، محله زشک با محصولات ( سیب، گلابی، توت، انگور، گیلاس، گوجه سبز، گردو، زردآلو، آلو، هلو، فندق، شلیل، آلبالو، به، بادام).

زراعت: با توجه به شرایط توپوگرافی و کوهستانی منطقه به میزان محدود با محصولات ( گندم، جو، نخود، عدس، لوبیا، ماش، خیار، انواع کدو، هندوانه، سیب زمینی، پیاز، گوجه فرنگی، بادمجان، سیر، کلم، هویج علوفه ای، ذرت علوفه ای، آفتابگردان، کلزا، یونجه) و همچنین گل محمدی، ارغوان، توت.

دامداری: بعنوان مکمل کشاورزی یکی از قدیمی ترین فعالیت های کشاورزی در منطقه می باشد و در حال حاضر علاوه بر واحدهای نیمه صنعتی و سنتی، واحدهای بزرگ صنعتی در زمینه های مختلف پرورش دام و طیور در سطح شهرستان فعالیت دارند. واحدهای (مرغ تخمگذار، مرغ گوشتی، پرورش کبک، گاوداری، گوسفند).

۲- مراکز عمده پرورش زنبور عسل و زنبور داری شهرستان:

در روستاهای جاغرق، ارچنگ، دهبار، مغان، ازغد، زشک و محله زشک.

شیلات و آبزیان: پرورش آبزیان با وجود ۸ رودخانه دائمی، برکه ها، چشمه های متعدد و استخرهای ذخیره آب رو به رشد و ازدیاد است که در این مراکز و مجموعه ها ماهیان سرد آبی پرورش می یابند.

کرم ابریشم: صنعت نوغان و پرورش کرم ابریشم در گذشته نه چندان دور در منطقه نقندر رونق زیادی داشته و بواسطه همین به نام نوغان دره معروف و از اهمیت بسزایی برخوردار بوده است. وجود درختان توت در کناره ی برکه ها، آبراه ها و رشد آنها به صورت دیم باعث رواج نسبی پرورش کرم ابریشم در این منطقه شده است. در حال حاضر تخم نوغان در منطقه شاندیز، گراخک و در اطراف طرقبه بویژه روستای نقندر تولید      می گردد.

 

3- صنایع(کارخانه ای، دستی، استخراجی)

فعالیت های صنعتی: وجود راههای ارتباطی مناسب، نزدیکی به کلان شهر مشهد، آب و هوای معتدل، استقرار بنگاههای اقتصادی، نهادها واداره های ذیربط، در سطح شهرستان باعث ایجاد صنایع و کارخانه های مختلف صنعتی و کارگاههای تولیدی و خدماتی شده است. که در سه محور جاده طرقبه، بزرگراه آسیایی مشهد- قوچان و جاده ی حسن آباد (شهرک صنعتی توس)، صنایع سنگ و خوشه صنعتی چوب و مبلمان در مسیر جاده شاندیز قرار دارد.

صنایع دستی: به عنوان بخش مکمل اقتصاد کشاورزی روستایی که با دیگر فعالیت های اقتصادی و اجتماعی منطقه ارتباط مستقیم دارد. بدلیل جاذبه های مهم گردشگری شهرستان، صنایع دستی آن نیز از محیط زندگی مردم تأثیر گرفته و بعنوان بخشی از درآمد اهالی منطقه بصورت شغلی مستقل در پاره ای رشته ها ادامه دارد.

از صنایع دستی مهم منطقه قالی بافی، سبدبافی، پوستین دوزی، صنایع چوبی، گلیم و جاجیم بافی را میتوان نام برد.

صنایع استخراجی: کانی های غیر فلزی- بخش معدن در منطقه شامل مرمریت خلج، پنبه نسوز چهارچشمه، سنگ لاشه ساختمانی، سنگ تالک شیست، سنگ هرکاره و کانی های فلزی- معدن طلای دره داغستان، معدن سرب در روستای شلگرد، مج و حوالی کلاته خاتون.

۴- صنعت گردشگری:

وجود رشته کوههای بینالود، قلل مرتفع، دره های ژرف، رودخانه ها، چشمه سارها، پوشش گیاهی منحصر به فرد، روستاهای زیبا با معماری بومی، پارک های جنگلی، آبگیرها، غارها، باغات میوه، آب و هوای مطبوع که با تنوع پوشش گیاهی، بارندگی مناسب، این ویژگیهای خاص و پرجاذبه نظر گردشگران داخلی و خارجی را به منطقه معطوف می دارد.

ستاد نماز وحدت آفرین و دشمن شکن جمعه شهر طرقبه

ازابتدای سال ۱۳۵۹ با اقامه اولین نماز جمعه توسط حجه الاسلام ناظمی(ره) تشکیل گردید.

ائمه جمعه شهر طرقبه از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز: حجه الاسلام ناظمی به مدت ۳ سال- حجه الاسلام عطائی به مدت ۱۷ سال- حجه الاسلام نوروزی به مدت ۳ سال- حجه الاسلام ایزدی از ۵ سال گذشته تاکنون.

اهم فعالیت های ستاد نماز جمعه طرقبه:

۱- ایجاد و راه اندازی مهد کودک آدینه

۲- تشکیل انتظامات نماز جمعه با همکاری و مساعدت کل روستاهای منطقه

۳- کسب رتبه اول استانی در ستاد استحلال

۴- حلقه های معرفتی

۵- دیدار با خانواده معظم شهدا

۶- برگزاری جلسات ماهانه ستاد در محل دفتر

۷- تجلیل از فرهنگیان حاضر در ستاد

۸- تجلیل از ارکان ستاد و مسئولان کمیته ها

۹- گردهمائی ائمه جمعه استانها در طرقبه

۱۰- برگزاری گردهمایی خبرنگاران افتخاری ۳ استان

 

اولین نماز جمعه وحدت آفرین شهر شاندیز: در تاریخ ۵/۴/۱۳۷۷ به امامت حجه الاسلام حسینی در این شهر برگزار گردید. پس از آن در مورخه ۱۰/۵/۱۳۷۷ ستاد نماز جمعه بطور رسمی آغاز به کار کرد و در طی سالیان گذشته لغایت ۲۴/۵/۱۳۸۸ حجه الاسلام حسینی و پس از آن تاکنون حجه الاسلام حاج علی بهمنی امام جمعه شهر شاندیز می باشند.

اهم فعالیت های ستاد نماز جمعه شهر شاندیز:

۱- برگزاری کلاسهای تفسیر نهج البلاغه روزهای پنجشنبه جهت مسئولین شهر شاندیز

۲- برگزاری کلاسهای طرح صالحین، تربیت و تعالی ویژه نوجوانان و جوانان

۳- سلسله مباحث آئین زندگی جهت خانوادهها روزهای یکشنبه

۴- تفسیر قرآن کریم در شبهای ماه رمضان

۵- تفسیر قرآن کریم در شبهای پنجشنبه بعد از نماز مغرب و عشاء

۶- کلاسهای اعتقادی، اخلاقی، قرآنی جهت ائمه جماعات، فرماندهان پایگاههای مقاومت بسیج

۷- جلسه روحانیون بخش شاندیز با امام جمعه شهر شاندیز در روزهای پنجشنبه اول ماه

۸- برگزاری همایش ائمه جمعه استان در آذرماه ۱۳۸۸

۹- برگزاری اردوی ویژه طلاب مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد در شاندیز

اداره بازرگانی شهرستان طرقبه شاندیز:

مسئول نمایندگی علیرضا قلی زاده می باشد که با برخورداری از دانش و تخصص کافی و لازم در طی کمتر از یکسال ضمن پایه گذاری و تأسیس اداره بازرگانی شهرستان، اتحادیه ها و مجمع امور صنفی شهرستان را تشکیل نمود.

سایر فعالیت های اداره بازرگانی در حوزه بازرگانی داخلی شامل مباحث:

سازماندهی امور صنفی، ثبت نام و اقدام به برگزاری انتخابات ۱۲ اتحادیه صنفی پس از گذشت ۳ ماه از فعالیت اداره با همکاری مسئولین و شوراهای اسلامی، انتخابات مجمع امور صنفی، جلسات ماهیانه کمیسیون نظارت با حضور     دستگاه های مسئول، جلسات متعدد هفتگی با هیئت مدیره اتحادیه ها، صدور پروانه صنفی برگزار ی ۳ دوره نمایشگاه عرضه مستقیم کالا ، نظارت و بازرسی واحدهای صنفی و غیر صنفی ، جذب و توزیع کالا بر اساس سهمیه های تخصیص، سامانه پیامک ستاد خبری رسیدگی به شکایات مردمی با تلفن ۱۲۴ به همراه مراجعه حضوری.

نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طرقبه شاندیز:

این نمایندگی با ایجاد شهرستان در ماه ۱۳۸۸ در محل ساختمان فرمانداری به ریاست علی اکبر احمدزاده فعالیت خود را رسماً آغاز نمود.

از مهمترین فعالیت های این اداره در شهرستان:

حوزه میراث فرهنگی: مرمت پائین حسینیه کنگ- مرمت مدرسه علمیه ازغد- مرمت مسجد قدیمی ازغد- کشف سنگ نگاره های جدید- مقدمات ساخت اولین پارک سنگ نگاره ای کشور در طرقبه با همکاری شهرداری- بازدیدهای منظم از از آثار تاریخی شهرستان.

حوزه صنایع دستی: برگزاری دوره های آموزشی متعدد ویژه بانوان شهرستان- گسترش آموزشهای صنایع دستی- برگزاری نمایشگاه های صنایع دستی در دو منطقه گردشگری دهکده شاندیز و چالیدره.

حوزه گردشگری: برگزاری دوره های آموزشی مختلف ویژه مدیران و کارکنان واحدهای پذیرایی- برگزاری سمینارهای آموزشی ویژه شاغلین صنعت گردشگری- برگزاری نمایشگاه گردشگری بعثت و سد چالیدره- برگزاری جشنواره سمنو در روستای گراخک- برگزاری اولین جشنواره شکوفه های گیلاس کشور در شاندیز- برگزاری جشنواره شیردوشان و …

اداره کارو امور اجتماعی شهرستان طرقبه شاندیز:

مهمترین فعالیت های اداره در سطح شهرستان:

۱- رسیدگی به شکایات کارگران از کارفرمایان در مواردی نظیر: اخراج، عدم پرداخت مزد قانونی و مزایای اضافه کاری و…

۲- اطلاع رسانی آخرین بخشنامه ها و دستورالعمل های وزارت کار در خصوص دستمزد و مزایای کارگران در پایان هر سال و نحوه رسیدگی به دادخواستها و شکایات.

۳- پذیرش درخواست بیمه بیکاری و ارجاع متقاضیان واجد شرایط به واحد بیکاری اداره کار

۴- تشکیل هیئت بدوی رسیدگی به دادخواستها و حل و فصل دعاوی، ترجیحاً از طریق سازش و توافق و در نهایت از طریق صدور رآی قانونی

۵- تشکیل کارگروه اشتغال به ریاست فرماندار و دبیر مسئول اداره کار شهرستان

دفتر نمایندگی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان طرقبه شاندیز:

عملیات اجرایی دفتر نمایندگی: این نهاد تحت نظر بنیاد مسکن شعبه مشهد بوده و در حال حاضر فعالیت خود را محدود به وام مسکن مهر در بخش طرقبه و شاندیز نموده است. تا زمان استقلال دفتر نمایندگی شهرستان، سایر فعالیت های بنیاد در سطح منطقه را شعبه مشهد انجام می دهد.

معرفی کمیته امور زنان و خانواده: این کمیته از مهرماه ۱۳۸۸ فعالیت خود را در حوزه زنان و خانواده با بررسی نیاز سنجی و برنامه ریزی در راستای تأمین نیازمندی اقشار مختلف بانوان شهرستان و اجرائی کردن آن برنامه ها از مسیر دستگاه ها، اداره ها و نهادهای مرتبط و نظارت بر اجرای بهتر آغاز نمود. و با تشکیل و برگزاری جلسات ماهانه کارگروه تخصصی بانوان با طرح پیشنهادهای کاربردی در زمینه های مسائل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به رفع مشکلات زنان شهرستان می پردازد.

نظارت بر اجرای برنامه های ابلاغی از سوی دفتر کل زنان و خانواده استانداری خراسان رضوی که با تحکیم بنیاد خانواده، توانمدسازی زنان، تعمیق باورهای دینی، گسترش فرهنگ عفاف و حجاب اسلامی از جمله امور مهم با توجه ویژه می باشد.

شناخت مسائل و مشکلات زنان با توجه به ویژگی های جغرافیایی و فرهنگی شهرستان از جمله برنامه های کمیته است. از آنجایی که هدف غایی انقلاب اسلامی ایران، تربیت انسان و تکامل اوست لذا تمامی تلاش مسئولان باید برای تحقق این هدف مصروف گردد. طبعاً رشد و تعالی زن بعنوان نیمی از اقشار تأثیرگذار در جامعه باید مورد توجه برنامه ریزان و سیاستگذاران باشد والحمدالله در شهرستان با توجه ویژه ای که شخص فرماندار دارند در این زمینه تلاش می گردد. ولی تا رسیدن به وضعیت مطلوب راه طولانی در پیش است.

کتابخانه های عمومی در شهرستان طرقبه شاندیز:

کتابخانه عمومی امام خمینی (ره): در شهر طرقبه با مساحتی بالغ بر ۹۰۰ مترمربع و زیربنای ۵۵۰ مترمربع در دو طبقه واقع است. کتابهای کتابخانه ۱۲۱۰۰ نسخه شامل: منابع عمومی- منابع مرجع- نوسودان و منابع ویژه کودکان   می شود. نشریات موجود این کتابخانه ۴۲ عنوان است. اعضای فعال ۱۰۰۰ نفر بوده که دارای کارت عضویت یکساله می باشند.

بخش های کتابخانه:

طبقه اول: جایگاه روزنامه خوانی- نشریات- قسمت نمایش تازه های خانه کتاب استان همچنین بخش مخزن- مرجع- سمعی و بصری- گردشگری- تحکیم سواد و مهارت مربوط به نوسوادان و نهضت سوادآموزی- کافی نت- کودک- سالن مطالعه برادران- سرویس بهداشتی.

طبقه فوقانی: نمازخانه- اتاق کامپیوتر- سالن مطالعه خواهران و سالن اجتماعات است.

کتابخانه در سال ۱۳۵۴ در مکانی استیجاری افتتاح و در شهریور ۱۳۷۹ همزمان با هفته دولت کتابخانه به مکان فعلی انتقال پیدا کرده است. زمین کتابخانه به صورت وقفی توسط مرحوم بیگم و ساختمان توسط مسکن و شهرسازی در دو طبقه بنا گردیده است.

فعالیتهای جانبی: برگزاری کلاس نهضت سوادآموزی، آموزش رایانه، مراسم شب شعر، برگزاری کلاسهای فرهنگی هنری در ایام تابستان، بازدید های دانش آموزی در طول سال تحصیلی. نیروی انسانی شاغل سه نفر کتابدار و یک نفر خدمات به صورت پاره وقت.

کتابخانه رودکی: در شهر شاندیز با مساحتی بالغ بر ۹۰۰ مترمربع ۲۵۰ متر زیربنا واقع است. کتابهای کتابخانه ۱۰۸۳۷ نسخه شامل: منابع عمومی- منابع مرجع- منابع ویژه کودکان و نوسوادان می شود نشریات موجود این کتابخانه ۳۹ عنوان است. اعضای فعال ۸۵۰ نفر با کارت عضویت یکساله می باشند.

بخش های کتابخانه:

طبقه اول: جایگاه روزنامه خوانی- نشریات- قسمت نمایش تازه های خانه کتاب استان همچنین بخش مخزن- مرجع- سمعی و بصری- گردشگری- تحکیم سواد و مهارت مربوط به نوسوادان و نهضت سوادآموزی- کافی نت- کودک- سالن مطالعه برادران- سرویس بهداشتی.

کتابخانه در سال ۱۳۵۰ با اهدای زمین توسط خانم منیرالسادات سیدی شروع به فعالیت نمود.

فعالیت های جانبی: برگزاری کلاس نهضت سوادآموزی- آموزش رایانه- کلاسهای فرهنگی هنری در ایام تابستان- بازدیدهای دانش آموزی در طول سال تحصیلی.

نیروی انسانی شاغل دو نفر کتابدار و یک نفر خدمات به صورت پاره وقت.

کتابخانه مشارکتی شهروند ویلاشهر:

در شهر طرقبه با مساحتی بالغ بر ۱۲۰ مترمربع و ۱۰۰ متر زیربنا در سال ۱۳۸۸ تأسیس شد. موجودی کتابهای کتابخانه ۲۶۰۰ نسخه شامل: منابع عمومی- مرجع- منابع ویژه کودکان و نوسوادان است. نشریات موجود این کتابخانه ۱۶ عنوان است. اعضای فعال ۲۳۰ نفر با کارت عضویت یکساله می باشند. این کتابخانه واقع در فرهنگ ویلاشهر و زیر نظر شهرداری طرقبه اداره می شود.

کتابخانه مشارکتی شهدای حصار گلستان:

در شهر طرقبه با مساحتی بالغ بر ۱۲۰ مترمربع و زیر بنای ۱۰۰ متر در سال ۱۳۸۹ تأسیس شد. موجودی کتابخانه ۱۷۷۰ نسخه کتاب شامل: منابع عمومی- مرجع- منابع ویژه کودکان و نوسوادان است. نشریات موجود در این کتابخانه ۱۰ عنوان است و دارای ۱۶۰ نفر عضو با کارت یکساله می باشد.

کتابخانه مشارکتی شهید موسوی قوچانی حصارسرخ:

در شهر شاندیز با مساحتی بالغ بر ۱۰۰ مترو زیربنای ۹۰ متر تأسیس شد و دارای دو بخش مخزن و سالن مطالعه     می باشد. موجودی کتابخانه ۱۱۰۰ نسخه شامل: منابع عمومی- مرجع- منابع ویژه کودکان و نوسوادان است. نشریات این کتابخانه ۷ عنوان بوده و دارای ۱۱۰ عضو فعال یکساله می باشد.

کتابخانه مشارکتی امید نوچاه:

در شهر طرقبه با مساحتی بالغ بر ۱۰۰ متر و زیربنای ۹۰ متر در سال ۱۳۸۹ به صورت مستقل تأسیس شد. موجودی کتابخانه ۵۰۰ نسخه شامل: منابع عمومی- مرجع- منابع ویژه کودکان و نوسوادان است. نشریات کتابخانه ۷ عنوان بوده و دارای ۱۰۰نفر عضو فعال با کارت یکساله می باشد.

تربیت بدنی شهرستان طرقبه شاندیز:

اهم فعالیتهای اداره تربیت بدنی:

احداث و بهره برداری از سالن چند منظوره ورزشی در شهرک فرهنگیان طرقبه- بهسازی و نوسازی مجموعه ورزشی طرقبه- احداث فونداسیون و نصب سوله استخر سرپوشیده طرقبه- احداث و تکمیل مجموعه ورزشی روستای نقندر و زمین فوتبال- احداث مجموعه ورزشی روستای ویرانی و زمین فوتبال- احداث فونداسیون سالن ورزشی باستانی شاندیز- احداث استادیوم فوتبال شاندیز- احداث پیست اسکیت استاندارد در مجموعه ورزشی طرقبه توسط شهرداری- تکمیل جایگاه فوتبال استادیو ورزشی طرقبه و مرمت زمین چمن- تسطیح زمین فوتبال زشک و جاغرق- احداث سالن کشتی شاندیز- ایجاد فونداسیون سالن ورزشی نقندر.

هیأت های ورزشی شهرستان: تعداد ۲۵ هیأت وجود دارد که از میان آنها هیأت های فوتبال- والیبال- دوومیدانی- باستانی- کشتی- کاراته- رزمی- شطرنج- آمادگی جسمانی- کوهنوردی فعال تر می باشند.

بخش طرقبه:

بخش طرقبه از توابع شهرستان طرقبه شاندیز می باشد که از تاریخ ۲۱ بهمن ۱۳۸۷ بخشداری آن شروع به کار نموده است. این بخش که در شمال غرب مشهد قرار گرفته و دارای ۷۵۰ کیلومتر مربع مساحت و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ دارای ۲۸۲۱۹ نفر جمعیت است که در ۳۵ روستا و آبادی و یک شهر (طرقبه) ساکن هستند از این جمعیت ۱۴۷۵۷ نفر در شهر و مابقی در روستاها زندگی می کنند.

تعداد روستاهای بالای ۲۰ خانوار بخش طرقبه ۲۴ روستا می باشد که ۱۷ روستای آن دارای شورا بوده و تعداد ۵۵ نفر عضو شورا می باشند. ۷ روستا نیز فاقد شورای اسلامی می باشند که در انتخابات آتی در کلیه روستاهای بالای ۲۰ خانوار انتخابات برگزار و شوراهای دارای صلاحیت انتخاب می شوند.

در بخش طرقبه ۱۸ روستا دارای دهیاری مصوب می باشند که کلیه کارهای عمرانی، خدماتی، فرهنگی و اجتماعی را در قالب شرح وظایف دهیاری بالغ بر ۴۵ وظیفه می باشد بر عهده دارند.

بخش طرقبه دارای شورای اسلامی بخش و شهر نیز می باشد که هر کدام از شوراهای مذکور ۵ عضو دارند.

از نظر اقتصادی شغل اغلب مردم در شهر طرقبه مشاغل وابسته به گردشگری شامل فروش خشکبار و صنایع دستی و سایر مشاغل خدماتی می باشد و همچنین تعدادی از شهروندان طرقبه به شغل رستوران داری و اماکن تفرجگاهی اشتغال دارند در کنار این مشاغل تعدادی نیز مانند گذشته به حرفه ی باغداری و دامداری اشتغال دارند. ولی شغل اغلب روستائیان کشاورزی و باغداری و دامداری می باشد که در دهستان های طرقبه و جاغرق اغلب باغداری است و در بلوک اردمه علاوه بر باغداری افراد اقدام به زراعت می نمایند.

محصولات اصلی منطقه به ترتیب اولویت گیلاس، آلبالو، سیب، آلو، توت و سایر میوه ها است که به مشهد صادر       می شوند و حدود ۲۰ درصد نیز در خود شهر طرقبه و روستا به صورت مستقیم به مسافرین و گردشگران عرضه می شود. جمع آوری گیاهان دارویی که به صورت خودرو در کوهستان ها می روید نیز یکی از منابع درآمد مردم است.

این جاذبه های طبیعی به همراه نزدیکی به مشهد مقدس و مضجع شریف حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا (ع) باعث شده که سالیانه میلیون ها مسافر و زائر به شهر طرقبه و روستاهای اطراف مراجعه نموده است و ساعاتی از روز را در ییلاق های با صفای این منطقه بگذرانند. علاوه بر وضعیت توپوگرافی منطقه که کوهستانی می باشد آب و هوای خنک و مناسب در فصل بهار و تابستان رودخانه ها و چشمه سارهای روان و طبیعت زیبا باعث جذب گردشگر در منطقه می شود.

اماکن دیگری نیز که باعث جذب گردشگر در بخش شده است:

۱- مرقد مطهر امامزادگان یاسر و ناصر (ع)

۲- بند تاریخی گلستان

۳- سدچالیدره

۴- پارک های طبیعی و مصنوعی شهر طرقبه

۵- غار مغان

۶- رستوران و استراحتگاه ها در سطوح مختلف

۷- جاذبه های طبیعت گردی شامل: کوهنوردی، سنگ نوردی، اسکی و…

دامداری: بخش طرقبه بعنوان یکی از قطبهای تولید تخم مرغ و مرغ در سطح استان مطرح است. همچنین تعدادی از مردم در روستا به شغل دامداری به ویژه پرورش گوسفند مشغولند و اغلب محصولات لبنی در روستاها توسط خود روستائیان تأمین شده و مازاد آن به طرقبه و مشهد صادر می شود. چندین واحد گاوداری صنعتی نیز در اطراف طرقبه در حال حاضر فعالیت دارند. این بخش پتانسیل خوبی در زمینه پرورش آبزیان بویژه ماهیان سردآبی داشته و در حال حاضر چند مرکز بزرگ پرورش ماهی در بخش فعال بوده و همچنین یکی از مراکز مهم پرورش زنبور عسل در منطقه می باشد. عسل تولیدی زنبورداران بخش طرقبه یکی از مرغوب ترین عسل های طبیعی است. در کنار کشاورزی یکی دیگر از درآمدهای عمده منطقه جاذبه های گردشگری و طبیعی بخش طرقبه می باشد. در این بخش ۷ رودخانه جاری که دو رودخانه کنگ و جاغرق از جمله رودخانه های دائمی بخش طرقبه می باشد. سایر رودخانه ها و دره های سرسبز منطقه به شرح ذیل می باشد: رودخانه دهبار- رودخانه مج- رودخانه مغان- رودخانه خوش رود- رودخانه ازغد.

فرهنگی اجتماعی: مردم بخش طرقبه افرادی مومن و معتقد و دارای اصالت می باشند و به دلیل کوهستانی بودن منطقه، ترکیب قومی به ویژه در روستاها ثابت باقی مانده است. اهدای نزدیک به ۳۰۰ تن شهید به انقلاب و نظام مقدس جمهوری اسلامی و صدها جانباز و ایثارگر و ده ها آزاده نشانگر ولایتمداری و اعتقادات راسخ مردم این مرز و بوم به دین و کشور خود دارد. برگزاری نماز جماعت و جمعه در طرقبه و مساجد سطح بخش، جلسات معنوی، جلسات هیئت های مذهبی که از کلیه اقشار پیر و جوان، زن و مرد شرکت می کنند نشان دهنده اعتقادات و باورهای مردم است و در مقایسه با سایر شهرستان ها در شهرستان طرقبه شاندیز و بخش طرقبه کمتر شاهد معضلات اجتماعی فرهنگی بوده و با اینکه گردشگران و افرادی که از سراسر ایران و حتی جهان به منطقه مراجعه می کنند و هرکدام نیز دارای خرده فرهنگ هایی می باشند تأثیرکمتری بر مردم منطقه گذاشته اند و هنوز هم شاهد اعتقادات دینی و باورهای راسخ مردم منطقه هستیم.

چکیده ای از فعالیتهای بخشداری طرقبه :

۱- احداث راه دسترسی از روستاهای مایان علیا و ازغد به روستاهای مج و مغان به طول ۲۵ کیلومتر با اعتبار بالغ بر ۶۰۰ میلیون ریال

۲- احداث راه جاغرق به دهبار به طول ۵/۳ کیلومتر با اعتبار ۵۰۰ میلیون ریال

۳- احداث راه اسلامرود به مغان به طول ۵/۳ کیلومتر با عتبار ۶۰۰ میلیون ریال

۴- پیگیری احداث استخر ذخیره آب جهت روستاهای ازغد- مایانات- حصار- دهبار و نقندر

۵- پیگیری پروژه های عمرانی ادارات سطح بخش و نظارت بر اجرای پروژه ها

۶- نظارت بر عملکرد دهیاری ها و شورای اسلامی

۷- پاسخ مراجعات بخشداری و مکاتبات اداری بالغ بر ۴۵۰۰۰ مورد

۸- سرکشی از روستاها و برگزاری جلسات متعدد با روستائیان و شوراها

۹- ارتباط با ادارات کل استان و استانداری و پیگیری مطالبات مردم بخش

۱۰- نظارت بر عملکرد ادارات سطح بخش طرقبه

۱۱- کلیه وظایفی که بر حسب شرح وظایف بخش داران به بخش دار تحویل داده شده است.

آشنایی با روستای ازغد:

این روستا به فاصله ۲۴ کیلومتری طرقبه و ۲۵ کیلومتری شهر مشهد در یکی از دره های منتهی به شمال رشته کوه بینالود واقع گردیده و مسیر آن از جاده طرقبه و روستای حصار می باشد. این روستا به دلیل موقعیت جغرافیایی و ساخت منازل که به صورت پلکانی بوده دارای ارزش معماری سنتی است.

جاذبه های گردشگری روستای ازغد: مسجد جامع روستا یکی از عمده ترین جاذبه های منطقه می باشد که در سال ۸۳۳ قمری توسط فرد نیکوکاری به نام خواجه علی ازغدی بنا گردید. ابعاد آن ۱۲ در ۱۲ برروی ۱۲ ستون به نیت ۱۲ امام می باشد. کتیبه های این بنا در سه نوع چوبی، سنگی و گچی به چشم می خورد. در بخش درب ورودی مسجد دو درخت کهنسال به چشم می خورد. این بنا در ابتدا بقعه ای بوده که با گذشت زمان به مسجد تبدیل گردیده است. درب چوبی این مسجد یکی از آثار تاریخی و هنری مربوط به دوره تیموری است. این مسجد از آثار ثبت شده میراث فرهنگی محسوب می شود. از دیگر آثار تاریخی روستا چشمه سارها، قبرستان، حمام قدیمی و مدرسه علمیه می باشد.

آشنایی با روستای اسلامرود (خانرود):

این روستا در کیلومتر ۲۵ جاده آسفالته خلج – مشهد و در راه خاکی طرقبه – ازغد قرار دارد. و یکی از مسیرهای اصلی کوهنوردان و علاقمندان به طبیعت برای دیدن جاذبه های غار مغان و حوضچه های آبی هفت حوض کوههای خلج می باشد. این روستا دارای باغات وییلاقات سرسبز بوده و از جاذبه های طبیعی و چشم اندازهای زیبا برخوردار است. و به دلیل وجود آب وشرایط اقلیمی مناسب شغل اهالی باغداری و دامداری است.

آشنایی با روستای تجر:

روستای تجر از دهستان اردمه و از بخش طرقبه در ۲۷ کیلومتری جنوب غربی مشهد با قدمت بیش از ۳۰۰ سال واقع شده است که از مسیر جاده خلج تردد آن صورت می گیرد. این روستا به دلیل قرار داشتن در میان کوههای مرتفع، طبیعت زیبا و داشتن رودخانه که از کوههای بینالود سرچشمه می گیرد دارای آب و هوای معتدل و باغات سرسبز می باشد که بواسطه نزدیکی به مشهد پذیرای گردشگران زیادی است.

آشنایی با روستای جاغرق:

این روستا در حدود هفت کیلومتری جنوب غربی طرقبه قرار گرفته و وسعت اراضی روستا حدود ۸۰۰ کیلومتر و طول رودخانه آن حدود ۲۵ کیلومتر و دره های فرعی به همراه قنوات و باغات به طول ۲۰ کیلومتر می باشد. جاغرق دارای پیشینه تاریخی بوده و تاریخ از این نام یاد می کند. قرار گرفتن چنین محلی در مسیر کوتاهترین راه بین مشهد و پایتخت علم و ادب و عرفان (نیشابور) آب و هوای دلپذیر باغات فراوان میوه و رودخانه خروشان و وجود کاروانسراها، اقامتگاه ها، رباط ها و امنیت لازم گواه رشد و شکوفایی منطقه بوده است.

امکانات رفاهی روستای جاغرق: ۳ مسجد دایر و ۲ مسجد در حال ساخت و ۲ حسینیه و حوزه علمیه برادران و خواهران، ۲ مدرسه ابتدایی، ۲ مدرسه راهنمایی پسرانه و دخترانه ، حمام خصوصی و عمومی، خانه بهداشت، دفتر بسیج، آب شرب لوله کشی و ۲ نانوایی می باشد.

جاذبه های گردشگری روستای جاغرق:

عمارت: بنایی در دره جاغرق که محل استقرار و استراحتگاه سفیر انگلستان در مشهد بوده است.

رباط های شاه عباسی- درخت چنار: به گفته معتمدین قدمت آن به بیش از هفتصد سال می رسد.

قنبر کوه: در ضلع شرقی محوطه اصلی روستا در نوک قله، غار کوچک و مسقف وجود دارد که به نقل قول محل دفن یکی از غلامان حضرت علی (ع) می باشد.

گورستان: مهمترین و با ارزش ترین اثر تاریخی این دهستان می باشد که در داخل محدوده خدماتی روستا قرار دارد و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. سنگ قبرهای موجود تاریخ آن را در سال های ۵۸۹ قمری نشان می دهند.

کتیبه: همچنین کتیبه ای در این دهستان نشان می دهد مسجد جمعه آن در زمان سلطنت شاه عباس مورد تعمیر قرار گرفته است که نشان دهنده قدمت تاریخی دهستان می باشد.

آسیاب آبی و آبشار: آسیاب آبی در محوطه اصلی جاغرق قرار دارد که در حال حاضر سنگ رویی و اتاق آبریز آن    پا برجاست و آبشار همچنان با آب فراوان و زلال جاری و با منظره ای چشم نواز به جاغرق جلوه و طراوت بخشیده است.

مراکز تفریحی: دهستان جاغرق به دلیل آب فراوان و طبیعت زیبا و سرسبزی یکی از ییلاقات آباد مشهد می باشد و فاصله نزدیک به این شهرستان دارد به همین دلیل یکی از مناطق مهم جذب گردشگر اعم از مجاور و زائران و مسافران اقصی نقاط کشور شده است. و از امکانات رفاهی و تفریحی مناسبی برخوردار شده است. هم اکنون ۷۵ واحد صنفی شامل رستوران، تفرجگاه، عرضه مواد غذایی و صنایع دستی در این منطقه فعال است.

 

آشنایی با روستای حصار:

روستای حصار از بزرگترین روستاهای شهرستان طرقبه شاندیز می باشد و منطقه ای کوهستانی با جمعیتی بالغ بر ۲۳۰۰ نفر و ۶ شهید، در مسیر جاده طرقبه واقع شده است. این روستا از سمت شمال به محل تلاقی رودخانه دهبار و مایان، از سمت جنوب به کال عصاران، از شرق به رودخانه مایان و از غرب به رودخانه دهبار محدود می شود.

تفرجگاه ها و نقاط تاریخی روستای حصار: به دلیل وجود رودخانه های دهبار، هرزون و مایان و کوهها در اطراف این روستا به مکانی جهت جذب جمعیت تبدیل شده است. وجود باغ دره ها، رودخانه های متعدد و همچنین چشم اندازهای زیبا به دلیل توپوگرافی شدید منطقه این روستا را به یکی از مراکز مهم بخش طرقبه تبدیل کرده است. در داخل بافت روستا یک حسینیه معروف به حسینیه پایین وجود دارد که به مساحت ۲۸۸ مترمربع از آثار ثبت شده میراث فرهنگی است. همچنین بقایای گورستان های قدیمی تحت عنوان قبرستان گبرا نیز در بافت قدیمی این روستا به چشم می خورد. سنگ نگاره هایی با نقوش جالب توجه و دیدنی در اطراف این روستا شناسایی شده است.

آشنایی با روستای چاهشک:

این روستا در شمال شهرستان طرقبه شاندیز و فاصله ی ۲۰ کیلومتری طرقبه قراردارد و از غرب به روستای منزل آباد، شرق به شهرک صنعتی توس، جنوب به روستای صفی آباد و از شمال به سه راهی فردوسی و کاظم آباد منتهی می شود. آثار بجامانده از قلعه ای قدیمی در منطقه ای که محل قبلی روستا است؛ بیانگر سکونت مردمانی در حدود ۲۰۰ سال قبل در این منطقه می باشد. و دلیل نامگذاری آنهم وجود چاههای متعدد آب در سطح منطقه است.

آشنایی با روستای کنگ:

این روستا در فاصله ۱۶ کیلومتری جنوب غربی شهر طرقبه قرار دارد و از طریق جاده آسفالته نقندر و با طی حدود ۸ کیلومتر راه آسفالته به روستای کنگ می رسیم. روستای کنگ با قدمتی بیش از ۳ هزار سال یکی از قدیمی ترین روستاهای شهرستان می باشد. این روستا مهمترین هدف گردشگری استان است و با توجه به ویژگی های معماری و نحوه ساخت و ساز منازل بصورت پلکانی این بخش مورد توجه و بازدید گردشگران داخلی و خارجی محسوب می شود و از آن به نام ماسوله خراسان یاد می کنند.

فضای سبز، ویژگی های جغرافیایی، مناظر طبیعی کنگ زبانزد خاص و عام است. مقبره عارف بزرگ و نامی شیخ عبدالله متوفی ۷۱۲ قمری در این روستا واقع شده که خاستگاه عرفا و شعرا بوده به چشم یک عبادتگاه به این مزار می نگرند.

آشنایی با روستای کلاته آهن:

این روستا در فاصله ی ۷ کیلومتری جنوب غربی طرقبه واقع شده است و با جاده ی آسفالته به سهولت می توان به روستا طی طریق کرد. روستای کلاته آهن از غرب به دهبار – شمال غربی به جاغرق- شمال شرقی به طرقدر – مشرق به مایانات و جنوب شرقی به روستای ازغد منتهی می شود. این روستا در حاشیه ی رودخانه ی دهبار قرار داشته و به واسطه ی این همجواری دارای باغات سرسبز و چشم اندازهای طبیعی است.

آشنایی با روستای صفی آباد:

این روستا در فاصله ۵ کیلومتری طرقبه در همسایگی روستای دهنو، چاهشک، پیانی، منزل آباد، الهیه واقع شده است. روستای صفی آباد در گذشته خیلی آباد و گسترده بوده و بقایای آثار بجامانده از برج و کاروانسرا حکایت از مسیر عبور کاروانیان ولایت توس در گذشته دارد؛ همچنین بقایای چاپارخانه بزرگ در مسیر جاده قدیمی شاندیز به مشهد گویای تردد و عبور مسافران زیادی در این منطقه بوده است.

آشنایی با روستای دهبار:

روستای دهبار در بخش طرقبه و در فاصله ۱۴ کیلومتری روستای طرقدر واقع شده است. این روستا یکی از مناطق قدیمی منطقه بوده است، و دارای مسجد با قدمت ۴۰۰ ساله بنام امام علی (ع) و همچنین درخت بزرگ چنار به قدمت ۹۰۰ سال و یکی از مهمترین آثار روستا که مورد توجه و عنایت خاص اهالی است محل زانوی منصوب به حضرت امام رضا (ع) در بازه رخ گدر می باشد.

آشنایی با روستای دهنو:

این روستا در کیلومتر ۳ جاده شاندیز قرار دارد. آثار بجامانده در این روستا حکایت از قدمت آن داشته و محل گذر و عبور کاروانیان و مسافران ولایت توس بوده از آثار تاریخی می توان به سنگ شتر و برج قدیمی اشاره کرد.

آشنایی با روستای مج:

این روستا در دامنه کوههای بلند واقع و از اطراف به روستاهای مغان، ازغد، مایانات و طرقبه و از سوی دیگر به روستای تجر، سربرج و سد طرق منتهی می شود. و در دیگر سو به روستاهای پیوه ژن، زشک و روستاهای دیزباد راه می یابد. جاده اصلی روستا از طرف سیدی مشهد به مسافت ۲۸ کیلومتر در منطقه کوهستانی و روستای شلگرد عبور می کند که در فصل بهار پذیرای جشنواره گل های وحشی، شقایق ها و انواع گیاهان دارویی است و انبوه مشتاقان طبیعت را به سوی خود می کشاند. روستای مج در منطقه ای کوهستانی واقع شده و تپه ماهور و دره های زیادی که در دامنه این تپه آثار بجا مانده تاریخی روستا بیانگر سکونت مردمان در سالیان دور می باشد. و همچنین گورستانی قدیمی در منطقه وجود دارد که حکایت از زندگی مردمانی قبل از اسلام و بعد از آن می کند. به نقل از بزرگان و ریش سفیدان این منطقه محل سکونت گبرنشینان بوده است. قبر پهلوانی نامدار در دامنه یکی از کوههای مج قرار دارد. اهالی روستا به کار باغداری و دامداری مشغول بوده و عمده محصولات روستا شامل گیلاس، آلبالو، سیب و گردو می باشد. و علاوه بر آن هوای مطبوع، دشت های سرسبز مملو از گیاهان وحشی استعداد پرورش زنبور عسل در منطقه را ایجاد کرده و رشد داده است. همچنین برخی از روستائیان بکار جمع آوری و عرضه گیاهان دارویی مشغولند و در گذشته نیز کاشت گندم و جو رواج بیشتری داشته است.

آشنایی با روستای مغان:

روستای مغان در فاصله ۲۹ کیلومتری جنوب غربی مشهد در دامنه رشته کوههای بینالود واقع شده است . این روستا یکی از کهن ترین و تاریخی ترین روستاهای منطقه بوده که قدمتی بیش از ۴۰۰۰ هزار سال دارد. موقعیت جغرافیایی کوهستانی روستا، غار بزرگ وزیبا، چشمه های آب سرد و معدنی گوارا، باغات سرسبز در پیچ و تاب   دره ها و دامنه کوهها و چشم اندازهای بدیع و دل نواز همگی بستر مناسبی جهت جذب گردشگران به طبیعت را فراهم نموده است. در مساحت ۱۳۰ هکتار باغات این روستا میوه های آلبالو، گیلاس و سیب بعمل می آید.

آشنایی با روستای مایان علیا:

این روستا در دل دره ای سبز و زیبا در جنوب شهر طرقبه واقع است که بعد از عبور ازپیچ و خم مسیر روستای حصارگلستان و دو روستای مایان سفلی و وسطی هویدا می گردد. قدمت نام مایان به دوران خیلی دور می رسد که بواسطه کوهستانی بودن منطقه معماری روستا به شکل پلکانی بوده و چشم انداز زیبا و باغهای سرسبز میوه و رودخانه ای که از دامنه های بینالود سرچشمه گرفته و مسیر ازغد – مایانات و حصار راطی کرده و به بند گلستان می ریزد، این منطقه را دیدنی و مورد توجه گدشگری کرده است. مزار « مولانا رضی الدین علی مایانی» متعلق به قرن هشتم هجری در مجاورت روستا همچون نگین انگشتری می درخشد و زیبایی روستا را دوچندان کرده است. از دیگر آثار قدیمی روستا مزار « امامزاده میرزا عرب» می باشد که حسب و نسب آن با واسطه به امام زین العابدین (ع) می رسد ، نقل است که مردم مایان علیا از نسل این امامزاده می باشند. از شواهد چنین برمی آید که مایان علیا محل حضور و گذر بزرگان و عرفای دین بوده و سنگ قبرهای موجود موید این مدعاست.  همچنین درخت کهنسال و ارزشمند ارس که همچون نگهبانی از روستا پاسداری می کند عمری دیرینه دارد. یکی از شاخه های فرعی جاده ابریشم از کنار مایان علیا گذر می کند که یادآور اقتصادی شکوفا و معتبر در گذشته این منطقه بوده است . آثار بجامانده از آب انبارهای قدیمی در این روستا حکایت از مردم خیر و انسان دوست این منطقه برای استفاده کاروانیان و رهگذران و مسافران تشنه دارد.

آشنایی با روستای مایان وسطی:

این روستا پس از گذشت ۸ کیلومتر از مسیر روستای حصارگلستان قرار دارد و بواسطه موقعیت جغرافیایی و واقع شدن در منطقه کوهستانی از آب و هوای خوش و خرم و باغات سرسبز برخوردار است. همچنین وجود رودخانه محیطی مناسب برای حضور گردشگران فراهم کرده است. این روستا از پیشینه تاریخی برخوردار بوده و در گذشته مسیر عبور کاروانیان و مسافران بوده است.

آشنایی با روستای نقندر:

این روستا در جبهه شمالی بینالود در یکی از چین خوردگی های دوران سوم زمین شناسی در جوار رودخانه نقندر بر بستر کوهستان نقندر واقع شده است.

پوشش گیاهی کوهستان نقندر از علف زارها و بوته های درختی مثمر و غیرمثمر شکل گرفته که باعث ایجاد حیات و زیستگاه حیات وحش جانوری است. آب های روان ناشی از برف در دره ها و رودخانه ها باعث شکل گیری و رونق باغداری و درختان مثمر در بستر این رودخانه گردیده است. و همچنین پوشش گیاهی مناسب این منطقه باعث دامداری بصورت نسبی در قالب پرورش گاو و گوسفند شده است. این روستا از شمال به سرآسیاب و خادر و از جنوب به کنگ و از شرق به ابرده و از غرب به طرقبه و جاغرق محدود می شود. آثار بجامانده از این روستا ۲ برج از ۴ برج قدیمی می باشد که قدمت آن به قبل از جنگ جهانی دوم برمی گردد، طبق گفته بزرگان و اهالی قدیمی از این برج ها جهت نگهبانی از روستا و حمله های احتمالی متجاوزین و غارت گران استفاده می شده است. همچنین وجود سنگ قبرهای قدیمی با نقش و نگارهای متفاوت، حکایت از قدمت دیرینه سکونت مردمان در این ناحیه است.

روستای شلگرد:

این روستا در جنوب غربی مشهد با فاصله ۱۲ کیلومتری واقع شده است و از مسیر جاده خلج و هفت حوض  می توان به این روستا رسید. همچنین از جاده خاکی کوهستانی و قدیمی و از مسیر روستای مج، سربرج، تجر و ازغد به شهر طرقبه منتهی می شود. در این منطقه رودخانه شلگرد که از دامنه های بینالود سرچشمه می گیرد جاری است و به همین دلیل اهالی روستا به باغداری اشتغال داشته و در باغات سرسبز و هوای مطبوع آن میوه های سیب، گردو، گیلاس، آلبالو، توت، بادام بعمل می آید. در کنار باغداری اهالی به کار دامداری بصورت سنتی مشغولند. روستای شلگرد دارای ۲۴ خانوار بوده و فاقد دهیاری و شورای اسلامی می باشد. در اطراف روستا سنگ نگاره هایی بسیار دیدنی از گذشته های خیلی دور قرار دارد که مورد توجه علاقمندان آثار تاریخی می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روستای سربرج:

این روستا در فاصله ۶ کیلومتری غرب طرقبه واقع است و از جاده خاکی مسیر مغان – مایانات می توان به این روستا رسید. روستای سربرج در منطقه کوهستانی واقع سده و عبور رودخانه از روستا موجب سرسبزی و وجود باغات میوه در حاشیه رودخانه شده است. شغل اهالی روستا باغداری بوده و عمده محصولات آن آلبالو، گیلاس و گردو می باشد. دامداری هم به شکل سنتی وجود دارد. این روستا دارای درخت چنار بزرگ و قدیمی است. همچنین دو قلعه قدیمی یکی در حاشیه جاده و دیگری بعنوان برج نگهبانی در بالای کوه حافظ ساکنین در سالهای دور بوده است. وجود قبرستان قدیمی و سنگ قبرها حکایت از سکونت مردمانی از ۵۰۰ سال گذشته در این منطقه دارد.

 

آشنایی با روستای اردمه:

این روستا در فاصله ۲۰ کیلومتری جاده خلج – مغان واقع شده و فاصله آن تا مرکز حدود ۴۶ کیلومتر است. طبق گفته معتمدین و بزرگان بخش در گذشته این روستا از روستاهای اطراف خود بزرگتر، آبادتر و همچنین از رونق خاصی برخوردار بوده از این و مجموع روستاهای آن منطقه به بلوک اردمه شهرت یافته است.

از آثار بجامانده روستا می توان به قلعه و برجک راهنمای روستا اشاره کرد. برجک این قلعه بوسیله سنگ در ارتفاع چند متر دربلندترین نقطه مشرف به روستا ساخته شده و در گذشته جهت راهنما برای پیدا کردن مسیر روستا از آن استفاده می شده و راه روستا را پیدا می کردند. یکی از جاذبه های روستای اردمه پوشش گیاهی آن است که بیشتر جنبه دارویی داشته از قبیل: « اسطوقدوس، کاکاتو، می یخ، دم گاوی، گوش بره، گل خطمی، گون سریش، کنگر کوهی، چای چوپان» از جاذبه های دیگر روستا که در بحث گردشگری قابل ذکر است وجود راههای ارتباطی بین باغهای روستا می باشد که این راهها دارای پیچ و خم زیادی در کنار ودخانه بوده و سایه درختان این مسیر را کاملاً پوشانده و در فصل تابستان همچون چتری مانع از تابش نور خورشید به زمین می شود. یکی از مناظر زیبای اردمه، رودخانه خروشان آن است که از باغات میوه می گذرد و موجب سرسبزی و لطافت هوای کوهستانی منطقه شده است. ساخت بناهای قدیمی روستا با مصالح موجود در طبیعت منطقه و نزدیکی به غار مغان در جذب گردشگران موثر بوده است.

آشنایی با روستای نوچاه:

این روستا در ابتدای جاده طرقبه قرار داشته و از جنوب به کاخ بیلدر منتهی می شود. از آثار قدیمی و مکانهای گردشگری می توان به بقایای بجامانده از قلعه قدیمی ، قنات، درخت کهنسال، استخر سرپوشیده ماهی و باغات میوه نام برد.

بخش شاندیز:

شاندیز یکی از شهرهای زیبا و ییلاقی ایران در خراسان رضوی در ۱۵ کیلومتری غرب مشهد قراردارد. این شهر از شمال به میان ولایت و از جنوب به شهرستان نیشابور و از شرق با طرقبه و از غرب با گلمکان و چناران مجاور    می باشد و دارای وسعتی حدود ۳۷۸۲۵ کیلومترمربع است. در بهمن ماه سال ۱۳۸۷ همزمان با تأسیس فرمانداری شهرستان بخش شاندیز به مرکزیت شهر شاندیز از ترکیب دهستانهای شاندیز و ابرده علیا ایجاد گردید. و از آن زمان تاکنون بخشداری شاندیز شروع به کار نموده است.

بخش شاندیز دارای دو دهستان (شاندیز- ابرده علیا) می باشد که دهستان شاندیز از مجموع روستاهای: چاه خاصه- ویرانی- لنگر- حسن آباد وکیل – سوران- فرح آباد – حصار سرخ – سرآسیاب – ساغشک- کلاته ابراهیم آباد و دهستان ابرده از روستاهای : ابرده علیا- ابرده سفلی- زشک- محله زشک علیا- محله زشک سفلی- گراخک- حیطه- شمعلی- گیزی و کلاته معاون تشکیل شده است. همچنین در بخش شاندیز ۹ روستا دارای دهیاری مصوب می باشند شامل: چاه خاصه- ویرانی- سوران- حصارسرخ- سرآسیاب- گراخک- ابرده علیا- ابرده سفلی- زشک و ۱۱ روستا دارای شورای اسلامی می باشند: محله زشک علیا- زشک- ابرده علیا- ابرده سفلی- کلاته ابراهیم آباد- گراخک- سرآسیاب- حصارسرخ- فرح آباد- ویرانی- چاه خاصه.

بر اساس آخرین سرشماری سال ۱۳۸۵ تعداد ۵۷۸۰ خانوار و ۲۲۴۴۶ نفر جمعیت در این بخش سکونت دارند که از این میزان جمعیت تعداد۲۳۵۴ خانوار و ۸۶۷۳ نفر در شهر و بقیه در روستاها ساکن می باشند. جمعیت فعلی بخش شاندیز خیلی بیشتر از این آمار بوده و در فصل تابستان نیز جمعیت متغیری دارد. شاندیز به علت قرار گرفتن در دامنه های شمالی بینالود و برخورداری ازآب و هوای معتدل، رودخانه باصفا، گذرگاههای پر پیچ و خم و مناظر طبیعی خیره کننده بعنوان یکی از کانونهای عمده گذراندن اوقات فراعت و پذیرایی تعداد کثیری از ساکنین مشهد و گردشگران سراسر ایران و جهان می باشند. این منطقه از دیرباز مورد توجه بوده و محل عبور جاده ابریشم و همچنین گذرگاه عبور کاروانیان و مسافران ولایت توس از نیشابور آن زمان بوده است. سنگ نگاره های بجامانده در مناطق مختلف شاندیز حکایت از زندگانی مردمانی در صدها سال قبل دارد.

رودخانه « زشک، ابرده وشاندیز» طولانی ترین و زیباترین دره های این منطقه است. طول این رودخانه به حدود سی کیلومتر می رسد که بهترین درختان میوه در باغهای آن می روید از قبیل: گیلاس، آلبالو، زردآلو، سیب، گردو، گلابی. در مسیر راه سرسبز شاندیز – ابرده و زشک بهترین رستورانها و تفرجگاههای دلپذیر ساخته شده است و بدلیل اینکه در دامن طبیعت و هوای مطبوع قرار دارد از زیبایی خاصی برخوردار بوده و پذیرای میهمانان زیادی است. شیشلیک یکی از مهمترین غذاهای منطقه شاندیز است که نه تنها در تمامی ایران شهرت دارد بلکه آوازه جهانی یافته است و به خصوص ساکنان کشورهای حوزه خلیج فارس با آن آشنایی کامل داشته و بواسطه آب و هوا و غذای خوشمزه به این منطقه سفر می کنند.

وجه تسمیه شاندیز:

شاندیز کلمه ای فارسی است و در متون تاریخی به صورت های «شاه دز» «شاه دژ» «شاهان دژ» و«شاندز» بیان گردیده است. « اعتمادالسلطنه» از نویسندگان دوره قاجاریه در کتاب مطلع الشمس از شاندیز بنام شاهان دژ یاد کرده است. کتاب روضه الصفا تألیف رضا قلی خان هدایت شاندیز را شاهان دژ نامیده است. هدایت در انجمن آرا می گوید: شاندز در اصل «شاهان دز» یعنی قلعه منسوب به شاهان بوده است. همچنین در کتاب افسانه قاجار تألیف حمزه سردادور در مورد معرفی قلعه قدیمی «شاهان دژ» به گفته «حسام السلطنه» عموی ناصرالدین شاه چنین آمده است: اینجا را شاهان دژ می گویند؛ یعنی شاه قلعه های ایران و بلای جان دشمنان و … (نقل از یوزباشی حسن خان که شاهان دژی بوده حسام السلطنه در مسیر خود به مشهد وارد این منطقه شده و با مقاومت سرسختانه مردم شجاع منطقه شاهان دژ مواجه کردید؛ مردم این بلاد پس از گذشت ۱۰ روز مقاومت دلیرانه و سرسختانه مغلوب توپ های ویرانگر حسام السلطنه شدند، سرداران شهر به توپ بسته و کشته شدند، مردم هم بدون کوچکترین وسیله، مایحتاج و آذوقه تمامی اموال و دارایی خود را رها کرده و به مناطق اطراف متواری شدند و کلیه اموال حتی احشام آنها توسط لشکریان متجاوز به غارت و یغما رفت.

مشاغل قدیمی شاندیز: صنعت نوغان داری و ابریشم کشی- کارگاه های کشمیربافی و حریربافی- کارگاه های پشم زنی و نمدبافی- کارگاه های سنگ مرمر و معادن سنگ آسیاب- پرورش زنبور عسل- پوستین دوزی- قالی بافی- صابون سازی- حلواسازی- خشکبار- شمل بافی- کشاورزی و باغداری.

مشاغل فعلی شاندیز: شغل اکثریت مردم روستاهای شاندیز کشاورزی و باغداری است و در شهر هم مشاغل خدماتی (اماکن پذیرایی و تفرجگاهی)- فروشگاه های مختلف- عرضه صنایع دستی- خشکبار و آجیل- پوستین دوزی- سبدبافی و در بعضی مناطق روستایی تولیدات صنایع مبلمان و چوب و کارگاههای مرتبط با این صنعت  می باشد همچنین با توجه به نزدیکی شهرک صنعتی طوس عده ای به کار در واحدهای تولیدی و صنعتی اشتغال دارند.

از نظر اقتصادی: شغل اغلب مردم در شهر شاندیز مشاغل وابسته به گردشگری، شامل فروش خشکبار، صنایع دستی و سایر مشاغل خدماتی می باشد و همچنین تعدادی از شهروندان شاندیز به شغل مجموعه های پذیرایی و تفرجگاهی اشتغال دارند و در کنار این مشاغل تعدادی نیز مانند گذشته به حرفه ی باغداری و دامداری مشغولند.

سایر مجموعه هایی که در منطقه شاندیز بصورت صنعتی مشغول فعالیت بوده و علاوه بر اشتغال زایی موجب رونق اقتصادی منطقه می گردد میتوان از: دامپروری بصورت صنعتی و نیمه صنعتی- پرورش کبک- پرورش ماهی- مرغداری- پرورش زنبور عسل- صنایع سنگ- کارگاههای چوب و مبلمان- کارخانه شیشه و مجتمع های میوه گلخانه ای را نام برد.

اماکن، آثار و ابنیه تاریخی در بخش شاندیز:

بر اساس تصویب نامه سال ۱۳۸۴ بخش شاندیز بعنوان منطقه بین المللی نمونه گردشگری تعیین گردید؛ قبرستان ابرده سفلی- مقبره شیخ حافظ ابردهی- قلعه کردی- بقایای رباط زشک- بقایای قلعه شاندیز- قبرستان گراخک- قبرستان ویرانی- مزار ویرانی- رباط ویرانی.

پوشش گیاهی دامنه های بینالود و منطقه شاندیز بصورت های زیر دیده می شود:

۱- درختان غیر مثمر: سپیدار- اشن- چنار- زبان گنجشک- اقاقیا.

۲- درختان میوه دار: آلو- زردآلو- هلو- گردو- گیلاس- گلابی- آلبالو- سیب- توت.

۳- گونه های درختچه ای: سماق- زرشک- نسترن وحشی- آلبالوی وحشی- گل گزی.

۴- گیاهان دارویی: پونه- چای کوهی- اسطوقدوس- ریواس- کاکوتی- کلپوره- ختمی- شقایق- گلپر- موسیر- بابونه- بارهنگ- شاه تره- کاسنی- شیرین بیان.

۵- در حاشیه رودخانه ها گیاهانی مانند: تمشک- غازیانی- بابونه- گزنه- بارهنگ- پونه- گل زوفا- بنفشه معطر.

۶- درختان و گیاهان جنگلی: کاج- ارس- ارغوان.

۷- گیاهان دیگر: درمنه- خارشتری- جوز.

جانوران منطقه:

۱- پستانداران: قوچ- بزکوهی- گراز- کفتار- گرگ- شغال- روباه- خرگوش.

۲- پرندگان: هدهد- تیهو- سیاه سینه- کبک- قوش- عقاب- زاغ- کلاغ- جغد- دم جنبانک- کرگ- بلبل.

۳- خزندگان: انواع مارها و مارمولک.

غذاهای سنتی شاندیز:

نان خشخاشی- نان کماج- نان قالفتی- نان شیرمال- نانهای سبزی دار- حلوای شیره توت- حلوای ارده- حلوای خشخاشی- آش هزارمزه- آش دانک- آش نخود- آش ماش- بلغور شیر- اماج ساده- اماج- آش مروارید- کاچی- شوروای شاندیز- شله برمه- اشکنه رشته- اشکنه بلغورشیر- اشکنه سبزی- اشکنه گل اخباد- غذای کوفته کوبیده- خاگینه شیره توت- عدسی دانگی- شیربرنج- پلو رشته- گرماست- پلوبرمه- دمی بلغورشیر- قوتوی شاندیز- مربای شیره توت و انجیر- کشته به آب- شربت زرشک یا آلبالو- مرباجات عسلی.

آشنایی با روستای محله زشک:

این روستا در فاصله ۲۴ کیلومتری شهرشاندیز و ۱۲ کیلومتری روستای زشک واقع شده است. وجود قنوات و آثار تاریخی بجامانده از گذشته حکایت از قدمت روستا و سکونت مردمانی در سالیان دور دارد. نیمی از اهالی روستا سادات می باشند. این منطقه دارای ۳ آبادی بنام های محله زشک علیا، محله زشک سفلی، استخرکاس است. مشاغل ساکنین روستا باغداری- زنبورداری- دامداری بصورت سنتی است. تعداد خانوارهای روستا در فصول پاییز و زمستان ۳۲ و در فصول کشت و کار تا ۱۵۰ خانوار افزایش می یابد.

آشنایی با روستای ابرده سفلی:

این روستای ییلاقی در فاصله ۲ کیلومتری شاندیز و در کنار روستای ابرده علیا قرار دارد. وجود رودخانه، کوههای اطراف روستا، دره های پرپیچ و خم، باغهای سرسبز و هوای پاک و دلپذیر با چشم اندازهای طبیعی و بسیار زیبا این روستا را بعنوان یکی از مناطق گردشگری مورد توجه مسافران و شهروندان مشهد قرارداده است. روستای ابرده سفلی دارای پیشینه ای تاریخی بوده و در گذشته محل اقامت و تردد عرفا و صوفیان بسیار زیادی بوده و از کانونهای مهم عرفان در ولایت توس محسوب می شده است. مدفن عارف قرن هشم « حافظ عمر ابردهی» در این روستا واقع شده که از اصالت و جاذبه ویژه ای برخوردار است.

آشنایی با کلاته ابراهیم آباد:

کلاته ابراهیم آباد تنها روستای کردنشین شهرستان طرقبه شاندیز است که در فاصله ی ۲ کیلومتری غرب شاندیز واقع شده است . نژاد ساکنان روستا کرد بوده از طوایف کرمانج و از قبیله «حمزه کانلو» می باشند که در طی حرکت تاریخی کردها به مناطق مختلف خراسان کوچ کرده اند و با سرکردگی ابراهیم خان در این منطقه اسکان یافته اند. غذاهای متنوع کردی ساکنین روستا : بورمه پلو با گندم- کاچی- شیرکو- بلغورشیر و نانهای محلی : فتیرمسکه- نان سوری- نان پیازی- نان سیب زمینی- نان سبزی- نان غلفتی می باشد و شغل اولیه ساکنین روستا دامداری بوده که بدلیل وجود شرایط اقلیمی مناسب به کشاورزی و باغداری روی آورده اند. وجود تپه ماهورهای بزرگ و کوچک سرسبزی باغات و چشمه های گوارا و موقعیت جغرافیایی روستا که بعنوان شاهراه منطقه می باشد می تواند محل مناسبی برای سرمایه گذاری و توسعه گردشگری باشد.

آشنایی با روستای گراخک:

این روستا با پیشینه ای تاریخی و قدمتی دیرینه در ۷ کیلومتری شاندیز واقع گردیده است. گراخک در دامنه های بینالود قراردارد و دارای آب و هوای معتدل و ۶۴ قنات دایر می باشد. نام قدیم روستا در ابتدا گبراخک بوده « محل زندگی گبرها» که در گذشته به زرتشتیان اطلاق می شده، یعنی قدمت روستا بالغ بر ۱۵۰۰ سال است. آثار تاریخی روستا قبرستانی که بر روی تپه ای طبیعی قرار دارد و دارای تعداد زیادی سنگ قبر بصورت قلوه ای رودخانه ای می باشد و قلعه باغ رو، قلعه کلاته بالا و قبرستان متروکه می باشند.

آشنایی با روستای چاه خاصه:

این روستا در فاصله ۷ کیلومتری شاندیز واقع است و در گذشته بدلیل مسیر حرکت کاروانیان از این منطقه و همچنین وجود کاروانسراها و خانقاه در ویرانی و بواسطه وجود ساکنین دامدار آن چاههای زیادی حفر شده بود که در یکی از این روستاها جاهی وجود داشت که در تمامی طول سال دارای آب فراوان بود و به همین دلیل این روستا نام چاه خاصه بخود گرفت. یکی از درختانی که در اطراف این چاه برای آبادانی کاشته شد و تاکنون نیز پا برجا و معرف قدمت این روستا است در بین بعضی از ساکنین و بزرگان روستا بعنوان یک درخت نظر شده تلقی و برای مردم روستا مقدس است. با گذشت زمان این چاه از بین رفت و برای تأمین آب شرب روستا قناتی احداث گردید.

دامداری بصورت نیمه سنتی، باغداری، صنایع چوب و مبلمان و صنایع وابسته به آن از فعالیت های اقتصادی اهالی روستا است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آشنایی با روستای ویرانی:

ویرانی که پس از انقلاب اسلامی نام آن را به « نورآباد» تغییر دادند، یکی از روستاهای حاصلخیز و قدیمی ولایت توس است. این روستا دارای گورستانی قدیمی با سنگ قبرهای متعلق به سده های ۹ الی ۱۴ قمری است. همچنین یک رباط، خانقاه یا مقبره ای متعلق به سده های ۸ و۹ هجری در مجاورت آن قرار دارد. در گذشته این روستا ییلاقی و آباد بوده و در قرون ۸ و۹ یکی از کانونهای مهم اشاعه تصوف و عرفان در خراسان و ولایت توس بوده، بدان سبب روستای دیگری بنام لنگر در مجاورت غربی آن بوجود آمده که دارای مقبره ای قدیمی شبیه خانقاه است که زیارتگاه و مورد احترام اهالی است. در اسناد معتبر گذشته قدیم ترین ضبط نام روستای ویرانی بصورت « ویرانیو» و « ویرانو» بوده که در قرون اخیر به ویرانی تبدیل شده است.

از آثار تاریخی و قابلیت های گردشگری روستای ویرانی میتوان به : «رباط ویرانی» که به احتمال قوی از عهد سلجوقیان و تیموریان بجامانده و هم اکنون تبدیل به موزه مردم شناسی شده، «مزار ویرانی» که مقبره «اخی علی قتلقشاه» متوفی ۷۶۰ قمری است، «قبرستان» این روستا، قلعه سنگر، قنات ویرانی و کاریز لنگر این روستا اشاره کرد.

آشنایی با روستای حصارسرخ:

این روستا در شمال شرقی شاندیز قرار دارد. از مناطق قابل توجه و تاریخی روستا؛ قبرستان قدیمی، درخت چنار، قبر عارفی ملقب به پیر پیرکد می باشد که هر ساله محل سوگواری در ایام تاسوعا و عاشورای حسینی است. یکی از شاخصه های قابل توجه این روستا ساختمان سازی است که به نسبت سایر روستاها مرتب تر و خیابانهای آن  منظم تر است. فعالیت اهالی روستا کشاورزی و محصولات آن سیر، صیفی جات، گوجه فرنگی، سیب زمینی، خیار و یونجه کاری است.

آشنایی با روستای فرح آباد:

این روستا در کیلومتر ۱۵ جاده شاندیز و در دشتی وسیع قرار دارد.

آشنایی با روستای زشک:

این روستا در ۱۰ کیلومتری شاندیز واقع شده است. رودخانه زشک از چشمه های مختلف دامنه های بینالود سرچشمه گرفته و تا منطقه ابرده ۲۱ کیلومتر مسافت را طی کرده است و مناظر سرسبز و چشم اندازهای زیبا و دلپذیری  را بوجود می آورد. مسافت باغات این منطقه بالغ بر ۵۰۰ هکتار است. در گذشته نام این روستا از ترکیب دو کلمه « زو» به معنی چشمه و « اشک» که بر گرفته از قطرات زلال آب است می باشد. آثار تاریخی بجامانده در این منطقه و همچنین وجود آب فراوان و هوای مطبوع نشان دهنده گذشته آباد و سکونت و تردد مردمان زیادی دارد. « قلعه کردی: یکی از آثار سنگی بجامانده از زمان گذشته است که محل اسکان و پناهگاه روستائیان از هجوم غارتگران و متجاوزین بوده؛ این قلعه دارای کانال و تونلی در دره کوه بوده و دارای ۴ برج نگهبانی ساخته شده از سنگهای رسوبی کوههای منطقه است. قلعه حصار: به نقل از اهالی منطقه این قلعه سنگی در دوران صفویه تا قاجار محل نگهداری جواهرات و اشیاء گران قیمت حاکمان بوده است. رباط شاه عباسی: در بین کوههای نیشابور به زشک واقع شده که محل استراحت و اقامت مسافران ولایت توس بوده؛ همچنین کتیبه ای سنگی در مسجد « حاج صادق» این روستا قرار داردکه بیانگر قدمت تاریخی روستای زشک است. در منطقه زشک مدفن ۴ شیخ عالم و عارف قرار دارد. مشاغل اهالی روستای زشک باغداری، دامداری و اماکن پذیرایی و تفرجگاهی است.

آشنایی با روستای سوران:

این روستا در پنج کیلومتری شرق شاندیز قرار گرفته و ملک مرحوم رضی معروف به « میرزای ناظر» بوده است؛ نامبرده از اولاد امام رضا (ع) و سی و پنجمین نسل آن حضرت می باشد. او شش دانگ مذکور را بانضمام دو رشته قنات دایر و یک رشته قنات بایر و ثلث فاضلاب رودخانه شاندیز در سال ۱۳۴۳ شمسی وقف کرده است. نامبرده در سال ۱۳۵۷ فوت نموده و در قسمت جنوبی سوران مدفون می باشد.

آشنایی با روستای سرآسیاب:

این روستا در ۵ کیلومتری شاندیز واقع شده است. و ادامه رودخانه های زشک و نقندر از این روستا عبور کرده که موجب سرسبزی آن شده است. روستای سرآسیاب در منطقه ای نسبتاً کوهستانی قرار دارد و از آب و هوای معتدل و مرطوبی برخوردار می باشد. شغل ساکنین روستا باغداری است. در گذشته این روستا سه آسیاب آبی داشته و به همین علت به « سه آسیاب» معروف بوده و بعداً به سرآسیاب تغییر نام داده است. بقایای یکی از آسیاب های آبی قدیمی در روستا وجود دارد.

{مجموعه بالا به همت شرکت تعاونی فرهنگی پارت آریان (شکوه سبز) جمع آوری گردیده است.}

نظر خوانندگان در مورد اين مطلب ارسال نظر شما